Dette brevet sende den anglikanske biskopen Ceirion H Dewar til kong Charles III i mars dette året. Det er verkeleg verd å lesa, og kunne like gjerne vore sendt til vår eigen kong Harald V:
Til: Hans
Majestet, Charles III, konge av Storbritannia og rikene, øvste leiar for Den
engelske kyrkja, berar av den eldgamle tittelen «Forsvarar av trua».
Dykkar
Majestet, eg skriv ikkje til deg som politikar eller kommentator, men som ein
av dine trufaste undersåttar. Som biskop i Kristi kyrkje, ikkje kan teie medan
dei kristne grunnvollane i dette riket vert jamt og trutt rivne ned.
Herre, det
finst augneblink i livet til ein nasjon der det å teie vert ei form for svik.
Dersom eg nekta å tale til Deres Majestet no, ville dette vere eit slikt
augneblink.
I meir enn
tusen år har krona i dette riket stått i høgtideleg pakt med den kristne trua.
Lovene i dette landet vart forma av henne. Fridomane til folket vårt vart næra
av henne. Samvitet til sivilisasjonen vår vart danna av henne. Frå klostera i
mellomalderens England til kyrkjene i landsbyane våre, frå forkynninga til
reformatorane til misjonsiveren som bar evangeliet til verdas endar, har den
kristne trua ikkje berre påverka Storbritannia — ho har definert henne.
Men i dag
vert denne arven stille, men medvite, undergraven. Over institusjonane i denne
nasjonen veks det fram ein fiendskap mot trua som bygde dei. Kristen tru vert
spotta i det offentlege rom. Kristen moral vert avvist som intoleranse. Kristne
institusjonar vert pressa til å gje opp læra for å tilpasse seg tidsånda.
Innanfor sjølve kyrkja som ber namnet England, har det reist seg røyster som
ser ut til å vere meir opptekne av å spegle tidsånda enn å forkynne den evige
sanninga i evangeliet.
Samtidig,
utanfor kyrkjene våre, talar sterke politiske rørsler ope om å fjerne
kristendommen frå sin historiske plass i livet til denne nasjonen. Det som før
vart kviskra, vert no sagt høgt: at Storbritannia må bli ein post-kristen stat.
Det er i
denne samanhengen eg skriv til deg, Dykkar Majestet. For den britiske krona
står ikkje utanfor denne krisa. Monarken i dette riket ber ein tittel som ikkje
berre er historisk, men heilag i sitt opphav og meining: Forsvarar av trua.
Desse orda er ikkje til pynt. Dei er eit kall. Dei talar om ein monark som
ikkje berre skal leie kyrkja sine seremoniar, men stå som ein vaktar av den
kristne arven til nasjonen.
Likevel spør
mange av dine undersåttar no, med aukande uro: “Kven vil forsvare denne arven i
dag?” Dei ser ein nasjon drive bort frå grunnvollane sine. Og dei spør om krona
vil teie medan denne arven vert rive ned.
Dykkar
Majestet, lat meg vere så frimodig å påpeike at kroningseden din ikkje var ein
poetisk formalitet. Det var ein høgtideleg lovnad gjeve framfor Gud om å halde
oppe og verne den protestantiske, reformerte religionen som er fastsett ved
lov. Desse orda bind samvitet til monarken. Dei minner krona om at makta hennar
ikkje berre er konstitusjonell, men moralsk. Monarken er ikkje berre eit symbol
på nasjonal kontinuitet, men ein forvaltar av den åndelege arven som har forma
dette riket.
Historia
kjenner til augneblink der kongar og keisarar vart konfronterte av kyrkja og
minna om at makta deira står til ansvar for Gud. På 300-talet stod Ambrosius av
Milano framfor keisar Theodosius I og minna han om at sjølv herskaren over eit
imperium må bøye seg for Kristi moralske lov. Denne tradisjonen med profetisk
vitnemål har aldri forsvunne. Og det bør han heller ikkje. For når herskarar
gløymer grunnvollane makta deira kviler på, må kyrkja tale — ikkje med
fiendskap, men med heilag klårleik.
Difor skriv
eg dette, Dykkar Majestet: Den kristne karakteren til denne nasjonen er under
djup og aukande åtak. Dersom krona ikkje står tydeleg og modig opp til forsvar
for denne arven, vil historia skrive at vaktarane av Storbritannias
institusjonar såg på i stillheit medan grunnvollane vart fjerna.
Saka vi står
overfor, handlar ikkje om nostalgi. Det handlar om sivilisasjon. Fjern
kristendommen frå historia til Storbritannia, og du skaper ikkje eit nøytralt
samfunn — du skaper eit moralsk vakuum. Og historia lærer oss at
moralske vakuum aldri står tomme lenge.
Dykkar
Majestet står no ved eit vegskilje som få monarkar i moderne tid har møtt. For
erosjonen av Storbritannias kristne arv vil ikkje til slutt bli dømd ut frå
talar i parlamentet eller debattar i pressa. Han vil bli dømd ut frå om dei som
har fått i oppdrag å vakte våre eldgamle institusjonar valde å forsvare dei —
eller berre å sjå på medan dei vart gjevne opp i stillheit.
Du kan sjå på
den stille oppløysinga av Storbritannias kristne identitet. Eller du kan reise
deg til det eldgamle ansvaret som er gjeve til krona og tale klårt om trua som
bygde dette riket. Den første vegen krev lite mot. Den andre vil krevje mykje.
Men det er den vegen historia heidrar.
Dykkar Majestet
sine undersåttar ber ikkje om religiøs tvang. Dei ber om leiarskap. Dei ber om
at monarken som ber tittelen «Forsvarar for trua», skal hugse kva denne
tittelen betyr. Dei ber om at krona skal høyre det veksande ropet av smerte frå
kristne over heile landet som kjenner at den åndelege arven til nasjonen deira
vert gjeven opp utan motstand. Og dei spør om krona vil stå saman med dei.
For trua som
har forma Storbritannia, er ikkje berre ein kulturell prydnad. Ho er kjelda som
lovene våre, fridomane våre og den moralske førestellingsevna vår har sprunge
ut frå. Om ho vert kasta til side, vil nasjonen oppdage — for seint — at ho har
skore seg laus frå sjølve røtene som heldt henne oppe.
Dykkar
Majestet, for mange er krona eit symbol på makt. Men for Gud er ho òg eit
symbol på forvalting. Og forvalting ber med seg plikta til å forsvare det som
er gjeve i varetekt. Må Gud den allmektige gje Dykkar Majestet visdom til å
forstå denne tida, og mot til å oppfylle det heilage ansvaret som er gjeve til
krona.
Med truskap,
Biskop Ceirion H. Dewar FSHC (Fellow of the Society of the Holy Cross)
Misjonsbiskop
Bispedømet Providence
Den vedkjennande anglikanske kyrkja
