Biskop Ceirion H Dewar sitt brev til kong Charles III

 

Biskop Ceirion H Dewar

Dette brevet sende den anglikanske biskopen Ceirion H Dewar til kong Charles III i mars dette året. Det er verkeleg verd å lesa, og kunne like gjerne vore sendt til vår eigen kong Harald V: 

Til: Hans Majestet, Charles III, konge av Storbritannia og rikene, øvste leiar for Den engelske kyrkja, berar av den eldgamle tittelen «Forsvarar av trua».

Dykkar Majestet, eg skriv ikkje til deg som politikar eller kommentator, men som ein av dine trufaste undersåttar. Som biskop i Kristi kyrkje, ikkje kan teie medan dei kristne grunnvollane i dette riket vert jamt og trutt rivne ned.

Herre, det finst augneblink i livet til ein nasjon der det å teie vert ei form for svik. Dersom eg nekta å tale til Deres Majestet no, ville dette vere eit slikt augneblink.

I meir enn tusen år har krona i dette riket stått i høgtideleg pakt med den kristne trua. Lovene i dette landet vart forma av henne. Fridomane til folket vårt vart næra av henne. Samvitet til sivilisasjonen vår vart danna av henne. Frå klostera i mellomalderens England til kyrkjene i landsbyane våre, frå forkynninga til reformatorane til misjonsiveren som bar evangeliet til verdas endar, har den kristne trua ikkje berre påverka Storbritannia — ho har definert henne.

Men i dag vert denne arven stille, men medvite, undergraven. Over institusjonane i denne nasjonen veks det fram ein fiendskap mot trua som bygde dei. Kristen tru vert spotta i det offentlege rom. Kristen moral vert avvist som intoleranse. Kristne institusjonar vert pressa til å gje opp læra for å tilpasse seg tidsånda. Innanfor sjølve kyrkja som ber namnet England, har det reist seg røyster som ser ut til å vere meir opptekne av å spegle tidsånda enn å forkynne den evige sanninga i evangeliet.

Samtidig, utanfor kyrkjene våre, talar sterke politiske rørsler ope om å fjerne kristendommen frå sin historiske plass i livet til denne nasjonen. Det som før vart kviskra, vert no sagt høgt: at Storbritannia må bli ein post-kristen stat.

Det er i denne samanhengen eg skriv til deg, Dykkar Majestet. For den britiske krona står ikkje utanfor denne krisa. Monarken i dette riket ber ein tittel som ikkje berre er historisk, men heilag i sitt opphav og meining: Forsvarar av trua. Desse orda er ikkje til pynt. Dei er eit kall. Dei talar om ein monark som ikkje berre skal leie kyrkja sine seremoniar, men stå som ein vaktar av den kristne arven til nasjonen.

Likevel spør mange av dine undersåttar no, med aukande uro: “Kven vil forsvare denne arven i dag?” Dei ser ein nasjon drive bort frå grunnvollane sine. Og dei spør om krona vil teie medan denne arven vert rive ned.

Dykkar Majestet, lat meg vere så frimodig å påpeike at kroningseden din ikkje var ein poetisk formalitet. Det var ein høgtideleg lovnad gjeve framfor Gud om å halde oppe og verne den protestantiske, reformerte religionen som er fastsett ved lov. Desse orda bind samvitet til monarken. Dei minner krona om at makta hennar ikkje berre er konstitusjonell, men moralsk. Monarken er ikkje berre eit symbol på nasjonal kontinuitet, men ein forvaltar av den åndelege arven som har forma dette riket.

Historia kjenner til augneblink der kongar og keisarar vart konfronterte av kyrkja og minna om at makta deira står til ansvar for Gud. På 300-talet stod Ambrosius av Milano framfor keisar Theodosius I og minna han om at sjølv herskaren over eit imperium må bøye seg for Kristi moralske lov. Denne tradisjonen med profetisk vitnemål har aldri forsvunne. Og det bør han heller ikkje. For når herskarar gløymer grunnvollane makta deira kviler på, må kyrkja tale — ikkje med fiendskap, men med heilag klårleik.

Difor skriv eg dette, Dykkar Majestet: Den kristne karakteren til denne nasjonen er under djup og aukande åtak. Dersom krona ikkje står tydeleg og modig opp til forsvar for denne arven, vil historia skrive at vaktarane av Storbritannias institusjonar såg på i stillheit medan grunnvollane vart fjerna.

Saka vi står overfor, handlar ikkje om nostalgi. Det handlar om sivilisasjon. Fjern kristendommen frå historia til Storbritannia, og du skaper ikkje eit nøytralt samfunn — du skaper eit moralsk vakuum. Og historia lærer oss at moralske vakuum aldri står tomme lenge.

Dykkar Majestet står no ved eit vegskilje som få monarkar i moderne tid har møtt. For erosjonen av Storbritannias kristne arv vil ikkje til slutt bli dømd ut frå talar i parlamentet eller debattar i pressa. Han vil bli dømd ut frå om dei som har fått i oppdrag å vakte våre eldgamle institusjonar valde å forsvare dei — eller berre å sjå på medan dei vart gjevne opp i stillheit.

Du kan sjå på den stille oppløysinga av Storbritannias kristne identitet. Eller du kan reise deg til det eldgamle ansvaret som er gjeve til krona og tale klårt om trua som bygde dette riket. Den første vegen krev lite mot. Den andre vil krevje mykje. Men det er den vegen historia heidrar.

Dykkar Majestet sine undersåttar ber ikkje om religiøs tvang. Dei ber om leiarskap. Dei ber om at monarken som ber tittelen «Forsvarar for trua», skal hugse kva denne tittelen betyr. Dei ber om at krona skal høyre det veksande ropet av smerte frå kristne over heile landet som kjenner at den åndelege arven til nasjonen deira vert gjeven opp utan motstand. Og dei spør om krona vil stå saman med dei.

For trua som har forma Storbritannia, er ikkje berre ein kulturell prydnad. Ho er kjelda som lovene våre, fridomane våre og den moralske førestellingsevna vår har sprunge ut frå. Om ho vert kasta til side, vil nasjonen oppdage — for seint — at ho har skore seg laus frå sjølve røtene som heldt henne oppe.

Dykkar Majestet, for mange er krona eit symbol på makt. Men for Gud er ho òg eit symbol på forvalting. Og forvalting ber med seg plikta til å forsvare det som er gjeve i varetekt. Må Gud den allmektige gje Dykkar Majestet visdom til å forstå denne tida, og mot til å oppfylle det heilage ansvaret som er gjeve til krona.

Med truskap,

Biskop Ceirion H. Dewar FSHC (Fellow of the Society of the Holy Cross)
 Misjonsbiskop
 Bispedømet Providence
 Den vedkjennande anglikanske kyrkja

Israel

 "Herren byggjer Jerusalem, og samlar Israels spreidde folk." Salme 147,2

 

I år 135 e.Kr. Vart det jødiske opprøret mot romarane knust av keisar Hadrian, og Jerusalem låg herja, brent og nedriven attende. Israelsfolket vart spreidde ut over heile jorda, og i sin iver etter å fjerna alle spor etter jødisk nærvær i deira over tusen år gamle fedreland, og for å audmjuka dei etter revolten, kalla han heile området inst i Middelhavet for Syria Palestina. Israel, Judea og Samaria skulle ut av historia. Like eins Jerusalem som vart omdøypt til Aelia Capitolina.

 

Men slik gjekk det jo ikkje. Det var Romerriket som gjekk under. Og slik har det gått med alle folk og riker som har hatt som mål å få jødane og Israel ut av verdas historie. I dag er dei borte vekk alle saman, og eg nemner i fleng:

 

Babylonarane, persarane, hellenarane, romarane, umayyadane, abbasidane, korsfararane, mamelukkane, osmanarane , Hitlers tredje rike og til og med det britiske samveldet gjekk i hundane etter at dei motsette seg etableringa av ein jødisk stat i Palestina etter andre verdskrigen.

 

Denne historia skulle vera ei åtvaring til alle nasjonar som ikkje støttar og velsignar dette folket som har Guds hand over seg. Folket han kallar sin augnestein. Folket som har gjeve oss både Guds ord og Guds frelse. Skal det gå Noreg vel, må me velsigna og støtta Israels land og folk. Det gjer me ikkje i dag på regjeringsnivå. Det er å spela russisk rulett.

 

Når Herren i vår tid, etter nesten 2000 år i diaspora som påførte dei store lidingar, igjen samlar folket sitt i landet åt Abraham, Isak og Jakob, så gjer han det for å reinsa dei frå synd, trøysta dei og binda om såra deira, og for å gjenreisa Jerusalem som ein jødisk by som Jesus kan koma attende til. Korleis alt dette vil koma til å sjå ut, veit eg ikkje, men eg håpar å leva så lenge at eg får sjå det.

Pinse

 Det er første pinsedag, og me feirar at Den Heilage Ande kom til Jesu apostlar, og vart gjort tilgjengeleg for alle menneske, høge og låge, rike og fattige, kvinner og menn, folk frå alle nasjonar, stammer, folk og språk.

 Det var heilt nytt, og står som Guds svar på det faktum at Jesus på krossen døydde for alle menneske, at han hadde rydda veg for alle menneske, og at hans frelse skulle delast ut i aust og vest og sør og nord.

 Og då Peter talte denne spesielle dagen i historia, sa han: "Vend om og lat dykk døypa i Herren Jesu namn, så skal de få tilgjeving for syndene dykkar og Den Heilage Anden i gåve, de som oss."

 Og effekten av talen hans var så kraftfull at 3000 menneske kom til tru og let seg døypa, og den kristne kyrkja var fødd. Så: GRATULERA MED DAGEN!

 Det er to ting som er viktig å seia om Den Heilage Ande: Du kan ha han i hjarta ditt som ein livsskatt som knytter deg til Jesus og din himmelske Far slik at du kjenner deg både tilgjeven og elska. Har du han slik, er du ein sann kristen som ber kristendomens fremste karaktertrekk: Kjærleik til Gud og nesten. "Guds kjærleik er aust ut i hjarto våre ved Den Heilage Ande som er oss gjeven," skriv Paulus i Rom 5. 

Men Den Heilage Ande er også han som utrustar deg til teneste for Herren, fyller deg med kraft frå himmelen til å vitna for verda om Kristus på ein overtydande måte.

Pinse og misjon høyrer saman. Det var ingen vits for apostlane å starta misjonsoppdraget før Anden kom til dei med kraft frå himmelen, og før Anden vart allemannseige. Men alt dette skjedde på pinsedag, og då starta også Guds legitime gjenerobring av ei fallen verd.  

Me treng ikkje strekka oss etter Anden, for han har  me fått som ei gåve ved trua på Jesus. Men me vert oppfordra til å strekka oss etter Andens kraft, etter å bli fylt av Anden, etter nådegåvene  som han deler ut, og mest etter å tala profetisk. Utan desse nådegåvene er det omtrent umogeleg å få nye menneske til å bli kristne. Desse gåvene bryt ned menneska sine forsvarsmurar, og opnar opp for at dei kan bli innvaderte av himmelen. Og jo fleire som blir fylte av Anden og som lever i denne fylden, jo fleire menneske kjem til tru, og jo fortare veks kyrkja og Guds rike fram.

Kva kan du gjera for å få del i dette? Pris Jesus! Be om å bli fylt. Lev i fellesskap. Lev i Guds ord, for dette ordet er ånd og liv, og Jesus vil fylla deg spontant eller sakte men sikkert. Uansett vil du oppleva at ting endrar seg til det gode for deg.

1. februar 2026. "Ikkje noko offer er for stort.."

Noreg og kristendomen

Tid for å søkja naudhamn

 Verda er som eit opprørt hav. Folk reiser seg mot folk, og riker mot riker, og det er uro og krig mange stader, og folk er både redde og hjelpelause. Kva kan me gjera? Ingenting. Kreftene me har med å gjera er for sterke, og me er for små, for svake. Vondskapen er for stor. Dei mektige har gjort opprør mot Gud, dei har fjerna seg frå hans ord og vilje ved å hevda seg sjølv, bruka løgn og vald som maktmiddel, legalisera det Gud forbyr, og straffa den som påpeikar synd og som reiser seg og protesterer mot uretten, og når grunnvollen blir borte, kva kan då den rettferdige gjera, spør kong Salomo retorisk. Underforstått: Ingenting. 

Og dei mektige som opponerer mot Gud, forstår ikkje det aller minste at dei har alliert seg med djevelen, Guds og vår mektige fiende, og han har tvang, kaos og død på programmet, og tvang, kaos og død får dei. Det er prisen dei må betala for å bryta med Kristus, han som har skapt himmel og jord, og som alltid handlar med oss i kjærleik, og som er vårt einaste effektive vern mot dei mørke kreftene. 

Difor: Det er tid for menneska å søkja naudhamn. For midt i verdas opprørte hav, ligg det eit vakkert land, eit rike som ikkje kan rokkast med ein konge utan like: Jesus Kristus, Guds einborne Son, vår Herre. Dette er nådelandet. Her kan alle søkja asyl. Ja, me blir inviterte til det. Det einaste kravet som vert stilt for at du skal få koma inn er at du vender om og sannar syndene dine for Gud, og innrettar heile livet ditt etter hans lover. For her er det ikkje plass for egoisme, uærlegdom, hat, sinne, grådigheit, begjær, hor, utruskap, homoseksualitet, baktale, latskap, eigenrådigheit, sjølvdyrking, sjølvhevding eller noko slikt. Her er det Gud som rår, her er det hans lover som gjeld, og den som vil nyta godene i dette landet, må innretta seg etter hans vilje. Elles blir døra stengt. 

Men enno er det plass i Guds hus for syndarar som vil venda om, og det er ingenting å venta med. For teikna på at me går mot denne sjuka verda si avslutning er så tydelege, og før du veit ordet av det, kjem Jesus Kristus att i herlegdom for å døma levande og døde, og frelsa alle dei som trur. Då håpar eg at du er i denne siste gruppa, denne gjengen med tilgjevne syndarar som skal arva både jorda og himmelen, og som har ei frydefull æve i vente i Fars hus. 

15. november 2025