Er retten til å elska den ein vil ein menneskerett?

 I juni månad blir det stadig repetert for oss at det er ein menneskerett å elska den/dei ein vil.

Men dette stemmer jo ikkje. Menneskerettsfråsegna inneheld 30 artiklar, og ingen av dei handlar direkte om seksualitet. Det næraste me kjem er artikkel 16 som garanterer alle vaksne kvinner og menn rett til å gifta seg og stifta familie, og her må me forstå fråsegna slik at ei kvinne har til å gifta seg med ein mann og få barn med han og vise versa. Likekjønna ekteskap var jo heilt uaktuelt i 1948, og heilt ute av synsvidda.

Korleis kan då sentrale politikarar i Noreg framleggja skeive sine rettar som grunnleggjande menneskerettar? Dei kan jo ikkje det.

Ut frå norsk lov har skeive alle dei rettar som ikkje-skeive har. Men norsk lov er ikkje ein del av menneskerettane sjølv om menneskerettane er ein del av norsk lov. Dette er ein viktig distinksjon.

Etter norsk lov kan altså alle i Noreg elska dei dei vil. Den kampen er vunnen for lenge sidan. Men det er ikkje ein menneskerett.

Kvifor skal då dei skeive okkupera ein heil månad i året for å kjempa for rettar dei alt har fått? Svaret synest å vera at dei er blitt ei politisk rørsle som ønskjer å ta samfunnet i ein ny retning, og i alle fall redusera den krafta dei kristne normene tradisjonelt har hatt i samfunnet. Her ser det ut til at dei har gode allierte i Human Etisk Forbund, Den norske kyrkja og faktisk hos dei fleste av Stortingspartia, KrF inkludert.

Som kristen minoritet står me fast på at seksuallivet høyrer heime innafor ekteskapet mellom ei kvinne og ein mann. Det tener oss best. Me trur både på Gud og Bibelen, og meiner at Skaparen åleine har definisjonsmakta på rett og galt. Han vil oss berre det beste, og gav oss boda sine for å verna oss mot det vonde, og boda hans gjev både visdom og lukke for dei som følgjer dei.  

Eksisterer normalitet i normkritikkens tid?

 Normalitet  kjem av ordet norm.

Ei norm er ein standard, og ein standard brukar me når me skal vurdera om noko held mål her i verda. Utan standardar er me heilt hjelpelause.

Lengda på ein meter har ein heilt spesiell definisjon, likeeins lengda på ein sekund.

På alle livsområder har me normeringar, standardar som gjer at me kan gjera gode og sikre mål, og ta rette val. Utan normer og standardar kan me ikkje tenkja objektivt, og me kan ikkje forstå kvarandre rett. Det er lett å forstå når det gjeld mål og vekt, men betydeleg vanskelegare når det gjeld moral.

Men det moralske har i det lange løp større betydning for liva våre enn det fysiske. Difor er det ikkje bra at dei moralske standardane som det ein gong var konsensus rundt ikkje lenger blir godkjende av dei som gjeld for å vera noko i dette landet.

I mange hundre år var dei ti boda i Bibelen normerande for nordmenn flest, og dei var retningsgjevande for lovgjevarane våre. Det var t.d. normalt å heidra foreldre, å halda kviledagen heilag, å gifta seg før ein hadde sex, ikkje lyga og stela osv. Desse boda vart sett på som faste og sikre punkt å orientera seg ut frå, og ei slags grunnlov for Grunnlova. Men slik er det ikkje lenger.

I dag blir Bibelen og dei ti boda utsett for utstrekt «normkritikk», som det heiter. Sjølv om det gjeld mange av boda, er det 6.bodet mest utsett, det bodet som seier at du ikkje skal bryta ekteskapet, og då meinest  ekteskapet som ei livslang pakt mellom èi kvinne og èin mann. Det er Guds samlivsstandard, og den einaste arenaen der han hadde tenkt at seksuallivet skulle levast ut.

Men når Guds eksistens blir problematisert, eller når hans meiningar ikkje lenger er relevante eller når nokre hevdar at Gud moderniserer seg og endrar meining i takt med trendsetjarane, ja då vert alle faste orienteringspunkt borte, og ingenting kan lenger karakteriserast som unormalt.

Men i vår tid er det ikkje berre Bibelen og dei ti boda som blir problematisert. Biologien skal heller ikkje lenger ha avgjerande vekt, og då tenkjer eg naturlegvis på dette som handlar om kjønn. Heilt fram til no har me tenkt at vitskapen er objektiv, og at kjønn er bestemt ut frå anatomi og genetikk.

Men priderørsla seier nei, slik er det ikkje. Kjønn er ein sosial konstruksjon og sit i hovudet og ikkje mellom beina. Men saka er jo den at kjønnet er definert i kvar einaste av eit menneske sine 37 billionar celler (dvs. 37 tusen milliardar celler), anten som XX-kromosom, eller som XY-kromosom. Det er faktisk ikkje noko å gjera med det. Det hjelper ikkje kva eit menneske føler at det er. Det finst noko objektivt i ein kvar einaste kropp som bestemmer kjønnet, og dette kan ikkje individet endra.

Likevel er det opplese og vedteke av regjering og storting at kjønn er noko flytande, og at det er opp til kvar enkelt å definera kjønnet sitt, og at  anatomien og genetikken ikkje skal ha vekt i denne saka. Og arme den som seier noko anna. Kva er problemet med dette? Jo, me er begynt å byggja lovverket vårt på løgner, og det ser merkeleg ut til at folk flest tilpassar seg dette. Mange stussar nok,  men finn det klokast å teia still, og særleg etter at Stortinget vedtok ei eiga diskrimineringslov i 2018 som skal sikra at denne måten å tenkja på skal fredast og ikkje bli utsett for kritikk, og den som kritiserer kan bli tiltalt og dømt for «hatsnakk».

Objektivitet er avgjerande viktig både i vitskap og moral. Utan dette kan me ikkje snakka om rett og gale, sant og usant. Men no har priderørsla parkert både moralske normer og objektiv sanning som reiskapar for tanken, og dei har fått regjeringar, små og store forretningsimperier, multinasjonale selskap, nasjonale idrettsforbund og FN med seg på laget. Det må ein kalla suksess.

TID FOR PRIDE

Enno ein gong vaiar regnbogeflagget frå norske rådhus, lovleg eller ulovleg. Enno ein gong samlast folk med ulike seksuelle lyster og dragningar i underlege klede seg for å feira sin og andre sin seksualitet. Me har sett dei på TV. 

Og statsministeren møter desse menneska med støtte. "Alle må få vera som dei er," seier ho, noko som i denne settinga tyder at alle må få leva slik dei ønskjer det. 

Men dette blir for enkelt. For statsministeren veit godt at ikkje alle kan vera som dei er. Det finst folk som har seksuelle legningar som fell langt utanfor norsk lov, og desse menneska kan ikkje leva som dei vil om det skal gå dei og andre vel.  

Ser me litt større på det kan strengt tatt  ingen vera som dei er om det skal gå bra her i verda. For alle har me lyster og tendensar i oss som me av omsyn til andre må seia nei til. Kvar dag må me velja bort det egoistiske og vonde til fordel for det gode, det som gagnar andre. Me kan ikkje berre vera som me er.  Me må velja kven me vil vera. 

Den avdøde presten Karsten Isachsen definerte omgrepet synd for oss på ein malande måte: "Synd er at du trur at Gud og alle menneske er til for di skuld."  Dette er den legning me alle har å kjempa mot. Skulle me gje denne fikse ideen fritt spelerom, ville verda vore ein uleveleg stad. 

Men nokre manglar faktisk evne til sjølvkritikk og empati, folk med sosiopatiske trekk. Slike meiner faktisk at alle må stilla opp for dei, det ligg dei i blodet, og arme dei som opponerer.  Dei blir straffa. Det er hardt å leva saman med slike folk, og dei som gjer det, lengtar etter at dei skal endra seg. Ikkje alle kan vera som dei er. 

Men Gud er god. Det er vår kristne vedkjenning, og han har gjeve oss lover og bodord, normer som me kan styra og leva etter, og gjer me det, blir det lyst og godt rundt oss. 

Det viktigaste bodet han har gjeve oss er at me skal elska kvarandre. Då handlar det ikkje om seksualitet, men om det å vera eit godt medmenneske. Det handlar ikkje om å forsyna seg av livsens goder, men om å ofra goder slik at andre kan ha det godt. 

Når Gud definerer seksuallivet innafor ramma av ekteskapet mellom èi kvinne og èin mann, er det fordi han er god, og fordi han ser at dette er godt for oss. Elles ville han ha bestemt noko anna. Når samfunnet no med statsministeren i spissen går inn for andre samlivsmodellar, vil det bli til skade for mange. 

Som kristne trur me at det eksisterer usynlege makter rundt oss som påverkar oss. Nokre av dei er vonde og skadelege. Dei forvirrar sinnet, forvrenger retten, undergrev trua, knuser familiar, frårøvar ufødde livet,  og splittar vener. Det er slike makter det blir gjeve rom for i Noreg no. Må Gud sjå i nåde til oss.