. Grunntankar i Romarbrevet Leksjon XIV. Kapittel 7,7-24

Guds lov har sine begrensningar: Ho kan ikkje gjera deg og meg til gode menneske. Me kan sjølvsagt tilpassa oss lova sine krav i det ytre, men ikkje i hjarta. Det er heilt ustyrleg.  Tankar, haldningar og lyster kan ikkje lova gjera noko med. Ho seier til dømes: Du skal ikkje drepa. ”Det er lett,” tenkjer du. ”Eg kjem heilt sikkert ikkje til å drepa nokon.” Men har du dermed oppfylt bodet og halde lova? Nei, slett ikkje. For det kan vel tenkjast at du har våre så sinna på nokon at du gjerne kunne ha tenkt deg at dei var døde, og det er brot på det 6. bodet. Ja, når du hatar nokon, bryt du dette bodet så det syng etter, også når du skjeller nokon ut etter notar, eller i det minste når du kunne ha god lyst til å gjera det. 

Det same gjeld alle dei andre boda også. Du har halde dei først når du har halde dei med glede og ut frå kjærleik til Gud og menneske. Guds lover rettar seg altså mot vårt indre menneske, og når me forstår det, forstår me også at me er langt frå det me skulle ha vore, at me har skammelege innstillingar og lyster som rasar i kroppane våre og gjer oss skuldige til evig fortaping og dom. I lyset frå Guds lov vert syndene våre syndige. Først når eit menneske begynner å angrar på syndene sine og sluttar å skulda på alle andre for alt mogeleg, kan han bli frelst. Før den tid er nemleg Jesus, frelsaren, heilt irrelevant. 

Lova er som ein spegel. Den kan ikkje gjera oss kristne, men hjelpa oss å sjå oss sjølve på ein sann måte. Når meg gjer det, får me bruk for nåde og tilgjeving, og denne nåden og tilgjevinga er berre å finna hos Jesus Kristus. Han er det som kan fri oss frå syndene våre, og det gjer han ved å tilgje oss når me innrømmer korleis det står til og ber han om frelse. Då frikjenner han oss, og ikkje berre det, han kjem til oss og forvandlar oss på innsida og fyller oss med Guds kjærleik slik at alt blir nytt for oss, og me begynner å elska det me før hata eller ikkje brydde oss om i det heile. Motsetningen til kjærleik er nemleg ikkje hat, men likesæle, for å sitera den jødiske fredsprisvinnaren Elie Wiesel. 

Jesus er også den som til slutt totalt skal fri oss frå dødens lekam, og gje oss ein ny fullstendig utan synd og vondskap. Det er ein godt og fint håp å ha. Den dagen er ikkje langt unna. 

Grunntankar i Romarbrevet XXIII. Kapittel 7,1-6

Guds lov er gyldig for alle verdas menneske til alle tider. Mange trur at det er mogeleg for menneska å halda dei ti boda, og at dersom me kjem så langt i moralsk og åndeleg utvikling at me lever opp til krava, vil Gud gløyma og tilgje alle tidlegare lovbrot. Men slik er det ikkje. Kvart einaste lovbrot krev si straff, sjølv om me er blitt aldri så lovlydige. Det inneber at det ikkje finst nokon som unngår domen. Me skal alle fram for Kristi domstol og få att for det me har gjort, og blir me kjent skuldige, er domen eit evig fengsel som Jesus kallar fortaping.

Er det ingen veg ut av knipa? Kan me koma oss unna lovas lange arm? Ja, me kan det. For å forklara: Nordmenn som døyr kan ikkje lenger stillast for norsk rett og dømmast etter norsk lov. Det seier seg sjølv. Men no er det også slik at det å bli kristen er også å døy. Gjennom tru og dåp, har me døydd  bort frå den verda som me lever i,  og frå den lova som Gud forkynte som gyldig for livet på jorda. Det er nemleg slik at Gud reknar ein kristen for å vera eit menneske som har sont straffa for alle sine synder, og som difor ikkje lenger er skuldig i noko som helst. Alt er betalt. Rett nok ikkje av den kristne sjølv, men av Kristus, men det er fullt ut tilstrekkeleg og OK for Gud. Paulus uttrykker det slik: Jesu død og oppstode vert gjort gjeldande for oss i dåpen. Gjennom det som skjer der blir me rett og slett vigsla til Guds frelsesverk i Jesus Kristus og rekna for å vera reine og rettferdige, himmelen verdige. Jesus har på krossen teke bort syndene våre slik at me ved trua kan bli reinsa for eit liv i Guds fellesskap.

 Eit døypt truande menneske er tilhøyrer Jesus slik som ei brur tilhøyrer brudgomen sin. Lova kunne ikkje få oss til å elska Gud og nesten på rett vis. Men det kan Jesus Kristus. Han nåde og kjærleik fyller oss med Guds kjærleik. Lova kan få oss til å leva ærbart i det ytre, men kunne ikkje endra oss innvendig. Men det gjer Jesus. Han føder oss på nytt og fyller oss med lyst til det gode slik at me kan bera frukt for Gud.  

Grunntankar i Romerbrevet XXII. Kap 6,12-23

Dei fleste menneske let synda rå i liva sine. Det betyr at dei følgjer sine eigne tankar, idèar, ønskjer og mål, utan å spørja kva som er Guds tankar, idèar, ønskjer og mål. Menneske er av naturen eit gudlaust vesen, dvs. sin eigen gud. Denne måten å leva på stenger ikkje berre folk ute frå fellesskapet med Gud, men også frå kunnskapen om Gud. Det er berre når folk spør etter Guds vilje og  bøyer seg for den, at dei kan bli kjent med Gud og erfara hans eksistens, godleik og makt.

Kvifor er så mange strålande intelligente menneske ateistar? Kvifor ser dei ikkje Gud? Fordi Gud skjuler seg for dei. Det er hans dom over stoltheiten deira. Når dei audmjukar seg og spør etter Gud og hans vilje, vil han openberra seg for dei. Då er det over med ateismen. Det skjer på ein blunk.

Kristne menneske må stilla seg heilt og fullt til Guds disposisjon om dei skal overleva som kristne, og om Gud skal kunna bruka dei til sine føremål. Dersom ein fell attende til gamal gudlaus livsstil, blir gudslivet og det nye åndelege sanseapparatet sveikka, og på eitt eller anna tidspunkt finn ein seg sjølv utanfor livssamfunnet med Gud og på veg mot evig fortaping. Anten er me slavar under rettferda, det fører oss til det evige livet, elles er me slavar under synda (les: eigenviljen), og det fører oss inn i den evige døden. 

Gjennom dåpen og trua på Jesus blir eit menneske frigjort frå synda. Ein er blitt ein tenar for Gud. Dette må me merka oss. Berre Gud kan frelsa oss. Frelsen er Hans aktivitet. Men han frelser oss til aktiv teneste for seg. I Romerbrevet kjem det tydeleg fram at me som frelste menneske har to identitetar: Guds barn og Guds tenarar. I kapittel 6 er det fokus på tenarskap. Me er frelst for å tena Gud og rettferda, og det er umogeleg å leva og overleva som kristen utan å tena Gud av eit heilt hjarta. 

Kapitlet sluttar med ei herleg sanning: Guds frelse er ei GÅVE som vert gjeven av nåde, dvs. utan grunn i oss sjølve. Denne gåva vert rekt oss gjennom Ordet, dåpen og nattverden. Dersom me kunne læra oss å takka og bukka og tru at denne herlege gåva er vår når Gud har gjeve henne til oss ut frå sitt gode hjarta, ja då hadde me blitt ustyrleg lukkelege og fullt av vilje til alt som er Guds. 

Mandelas inspirasjonskjelde

 

 Nelson Mandela  går over i historia som ein av dei største leiarane som har levd. Grunnen er enkel: Han lærte oss forsoning. Etter 27 år på fangeøya  Robben Island skulle me tru at han hadde mykje å hemna. Men han kom ut frå fengslet som ein forvandla mann. Då han vart arrestert og dømt, var han  ung og sint. Då han kom ut, strålte han av kjærleik til alle menneske. Kva hadde skjedd med mannen? Han hadde sett den som hatar er eit basta og bunde menneske, og sidan Mandela ville vera heilt gjennom fri, la han hatet frå seg. Dessutan hadde han møtt den mannen framfor andre hadde forsoning som sitt livsprogram: Jesus Kristus.

Det er ingen tvil om at Mandela var personleg truande kristen. Påska 1992 heldt han ein tale

 i Zionist Christian Church der han uttrykte trua si krystallklårt då han sa:

 

”Me er komne hit denne påska for å feira atterfødinga og oppstoda til Messias, han somutan våpen, utan soldatar, utan politi og løynde spesialstyrkar, utan hardtslåande patruljar og nervøse bandar sigra over den mektigaste staten som eksisterte på den tid. Denne gledesfesten vår markerer at livskreftene har sigra over døden, og håpet over fortvilinga. ”

Seinare i preika si formulerte han denne bøna: 

” Herre, allhærs Gud! Me ber til deg om å velsigna oss med fred! Me ber til deg om å velsigna oss med kjærleik. Me ber til deg om å velsigna oss med fridom. Me ber til deg om å velsigna folket i Sør-Afrika med forsoning.”  

Nelson Mandela hadde ei kjelde å ausa av utanfor seg sjølv, denne kjelda var Jesus Kristus. Det var løyndomen hans.

 I Bergpreika i Matteusevangeliet kapittel 5 – 7 lærer Jesus oss å elska fiendane våre og be for dei som forfølgjer oss. Hat og hemn er naturlege menneskelege reaksjonar på grov urett. Men det fører alltid berre til meir urett. Å kunna tilgje er guddommeleg. Då Jesus hang på krossen i umenneskelege smerter, bad han for bødlane sine og sa: ”Far, tilgje dei, for dei veit ikkje kva dei gjer.” 

Men forsoningsbodskapen i Bibelen går enno djupare. I 2.Korintarbrev kapittel 5 les me desse avgjerande orda: ”Gud var i Kristus Jesus og forsonte verda med seg sjølv.”  Verda er deg og meg. Det er ME som vart forsont med Gud langfredag i år 33. På krossen tok Gud på seg ansvaret for all vår urett, og der sona han vår straff. Ein større kjærleik har verda aldri sett.  Den treng me alle saman, du og eg og Nelson Mandela.