Overrasking frå Victor Normann

I går sto Victor Normann fram i Dagsnytt 18 og overraska både meg og sikkert mange andre med å gå imot regjeringa sin nye strame asylpolitikk. Han sa at det me bør gjera er å opna grensene å ynskje folk hjarteleg velkomen både ut frå humanitære grunnar, og fordi me så sårt treng til arbeidskraft i dette landet. Det var frydefull tale. Næringsminister Andersen skulle svara på dette og snakka om at det å ta imot mange som ikkje har trong for vern vil føra til sveikking av asylinstituttet. Korleis kan det at mange får asyl sveikka asylinstituttet? Vil det ikkje heller styrka det? Har ikkje FN for lengst kritisert den norske stat for å sveikka vedkomande institutt ved ikkje å gje folk asyl som heilt klårt etter FN si vurdering av sin eigen konvensjon skulle hatt det? Og det har FN sin høgkommisær faktisk gjort, utan at regjeringa har brydd seg noko om det. Men ære vere Normann. Må han berre bli høyrt.

Agnostikaren si ubegripelege og farlege likesæle

Skal skriva litt om Pascal sine tankar her i denne bloggen. Dei er veldig fine å bruka i evangeliserande samtalar, for alle som driv med, eller ynskjer å driva med slikt. Mange av dei menneska me snakkar med veit ikkje heilt kva dei skal tru om Gud. Dei er agnostikarar. Her er nokre tankar som du kan ta med deg til den neste du snakkar med som er slik.

Pascal seier at det er ein merkeleg sak dette at agnostikaren ikkje veit om det finst ein Gud, og at han ikkje veit om det finnst ein dom, men han gjer ingenting for å finna ut om sakene sjølv om det vil vera ein regelrett katastrofe for han om Gud finst og dersom Gud skal fella dom over livet hans. Det må då vera totalt ufornuftig å vera så likesæl i eit så viktig spørsmål. Det er heva over einkvar tvil, skriv Pascal, at me lever kun ein augneblink, så kjem døden og fører oss inn i æva. "Kva skal ein då seia om dei som lever utan å tenkja over kva mål liva deira har, dei som berre let seg leida av sine eigne innfall og lyster, tankelaust og utan uro, dei higar berre etter å vera lukkelege i augneblinken, som om dei kunne gjera æva til inkje ved å unnlata å tenkja på henne." Og vidare: "Denne sorgløysa midt i vankunna er forferdande, og me må la dei som lever livet sitt i eit slikt mørkre, føla det meiningslause og tåpelege i det, for dei står i fare for å gå til grunne i ei evig ulukke."

"Mange vil kritisera den kristen trua utan å ein gong gjera ein freistnad på å setja seg inn religionen før dei går laus på han. Slik har dei ingen sjanse til å finna Gud. For Gud løyner seg for slike menneske. Han let seg berre finna av dei som søkjer han av heile sitt hjarta."

"Spørsmålet om sjela sin udøyelegdom er av så stor vekt for oss og vedgår oss så brennande at me må vera gått frå forstanden dersom me er likesæle med å bringa på det reine korleis det står til med den.""

"Den som tviler og ikkje søkjer, er ei ulukkeleg og villfarande sjel. Er han til og med rolig og tilfreds, tilstår han det og like fram skryt av det, og er det endå denne tilstanden som gjer han munter og oppblåst, då har eg ikkje sterke nok ord til å skildra eit så fullkome narrespel."

Nok Pascal for i dag. Fiffige tankar, ikkje sant?

Ein Guds mann langt utanom det vanlege

For eit par år sidan fekk eg tak i Blaise Pascal si bok "Tanker om kristendommens sannhet". Det gjorde meg lukkeleg. Blaise Pascal som levde i Frankrike på frå 1623 til 1662 er kjent både som matematikar, fysikar, apologet og vekkjingspredikant. Ein så sjeldan kombinasjon at det burde vekkja interesse hos nokon kvar. Han er vel rekna for å vera eit av dei mest lysande genia i europeisk historie. Innan matematikken er han kjent for Pascals triangel, arbeid med binomialkoeffesienten, han utvikla statistikken som vitskap og la grunnlag for å kunna berekna sannsyn. Dessutan jobba han mykje med såkalla magiske kvadrat der det er plassert tal vassrett og loddrett i ruter, og der summen av tala i rutene blir den same om me reknar vassrett, loddrett eller diagonalt. Han konstruerte også den første reknemaskinen, og starta dermed eit laup som har enda i dagens datateknologi. Nok om det.

Pascal kom til omvending etter ei alvorleg ulukke med ein hesteskyss i 1654. Han vart liggjande umeviten av sjokk i 15 dagar, og då han vakna til live, hadde han intense religiøse visjonar. Han skreiv dette ned på ein lapp og gøymte det i kappa si: "Eld! Abrahams, Isaks og Jakobs Gud, ikkje filosofane og dei lærde sin gud....eg vil ikkje gløyma ditt ord. Amen!"

Etter dette gjekk han inn i klosteret Port Royal der han kom under innflyting av den katolske vekkjingsrørsla jansenismen, ei rørsle etablert at hollenderen Cornelius Jansen (1585-1638). Jansenistane la vekt på personleg syndeansvar, Guds nåde og Guds forutbestemming.

I klosteret kasta Pascal seg ut i intens skriving. Dei mest kjende skriveria er dei såkalla provinsialbreva der han under pseudonymet Louise de Montalte, med intellektuell overlegenhet knuste den jesuittiske moralfilosofi. Det vart 19 brev i alt, og paven lyste dei i bann og beordra at dei skal brennast. Men kornet var sådd, og desse breva kom til å endra heile den katolske teologiske litteraturen.

Pascal hadde som mål å skriva ein samanhengande kristen dogmatikk, og han begynte å samla stoff til dette føremålet. Det vart mange lappar og lause skriv som han la til sides for seinare systematisering. Men døden innhenta han så alt for tidleg, så prosjektet vart aldri fullført. Det verda sat att med var alle desse notata. Dei vart saml, sett i system og utgjeven i ei til dei grader uferdig bok som likevel har hatt ei enorm betydning både for verdslitteraturen og for mange menneskes åndelege erkjenning av Gud. Kjem attende til noko som er å finna i denne boka seinare.

Aril Edvardsen døydde i dag

Den kjente norske evangelisten og misjonstrategen Aril Edvardsen døydde om ettermiddagen, laurdag 6 august, i Tanzania. Han hadde saman med kona Kari nett gjennomført ein stor møtekampanje i den gamle slavestaten Zanzibar på austkysten av Afrika, og skulle i følgje VG ha nokre feriedagar i Kenya før han reiste heim til Noreg. Men slik vart det ikkje. Herren sette punktum for hans jordiske gjerning og kalte han heim til seg.

Ingen nordmann i moderne tid har hatt så stor betydning for så mange som Aril Edvardsen. Det falt i hans lodd å bryta nytt land på sa mange områder. Han var pioner og gründer, og som slik ofte omstridd, men har dei siste åra har han nytt stor respekt både blant store og små. Han var alltid framfor si eiga tid både når det galdt misjonsstrategi og syn på den politiske utviklinga på makroplan. Han bygde i Sarons dal opp det største TV-produksjonsselskapet i Noreg. I dag vert det sent evangeliske program til heile verda frå sarons dal. På starten av 80-talet profeterte han at jernteppet kom til å falla før tiåret var ute. Ikkje mange trudde på det. Men i 1989 rasa det saman. Eg hugsar eg let meg imponera av dette den gongen.

Det var verdsmisjonen som var Aril si hjartesak nummer 1. Han etablerte Troens bevis verdensevangelisering i 1965, og markerte alt frå starten av at dette skulle vera ein økumenisk organisasjon. Han var sogar open for samarbeid med karismatiske katolikkar. Mange i pinse-Noreg var imot dette, men Aril var tru mot det Gud hadde kalla han til.

Aril reiste over alt, og finansierte misjon gjennom å læra opp, underhalda og inspirera lokale evangelistar og misjonærar i sikkert over 100 land.

Midt oppi alt dette var Aril også forfattar av ein 40-tals bøker. Også i forfattarskapen sin bevega han seg inn på områder som er ukjente for folk flest. Han skreiv m.a. om arkeologi, og evolusjon kontra skapartru, og kom ofte med heilt nye vitskaplege opplysningar som kunne stadfesta Bibelen sine forteljingar.

Det er eit stort tap når Aril no er borte. Det gjev ei underleg kjensle. Ein grunnpilar er fjerna frå Guds tempel i Noreg. Me lyser fred over minnet hans.

Norsk asylpolitikk i feil retning

Politikk er moral. Moral er nestekjærleik og humanitet. Alle vedtak som forringar humaniteten i samfunnet, er umoralske og representerer dermed ein politikk i feil retning.

Når det no skal stramast inn i asylpolitikken, blir det grunngjeve ut frå Noreg sine interesser. Men det er ei lygn. Det er maktpolitiske interesser som ligg til grunn. Rasismen er ytterst levande i det norske samfunnet, og dei som kan gjera det vanskelegare for folk frå framande land og kulturar å koma til Noreg, får røyster i gevinst. Så enkelt er dette. Og så skummelt. For her tenkjer ein ikkje etter moralske prinsipp, men etter omsynet til veljarar som kan gje ein makt. Ein ofrar menneske på makta sitt alter.

Det kjem ikkje mange flyktningar til Noreg. Det har det aldri gjort. 90% av dei som er på flukt hamnar i fattige land som knapt kan ta seg av dei. Det burde kome mange fleire hit til oss rett og slett fordi forfylginga av folk er så massiv og aukande mange stader. Kan nemna at årleg må omlag 160000 kristne lata livet pga trua si, og det er ikkje mange forfølgde kristne som kjem til Noreg. Men det burde dei ha gjort. Men hadde dei kome, ville dei ha vorte sende attende fordi dei har så vanskeleg for å dokumentera at akkurat dei er forfylgde.

Statsministeren vil gje opphald til dei som faktisk treng vern, og slik vil han ta vare på asylinstituttet og sørga for at det ikkje vert utvatna. Dette seier han samstundes som han veit at det vert i praksis ikkje gjeve politisk asyl til eit einaste menneske i Noreg lenger. Alle får opphald på humanitært grunnlag, også dei som soleklårt kjem inn under asylretten. Ingen er forfølgde nok, ser det ut for. Forstå det den som kan.

Ingen gjev seg ut på vandring i verda utan at han eller ho opplever situasjonen som ekstremt vanskeleg på heimstaden. Situasjonen må vera prekær om folk skal bryta opp. Når dei så kjem og bankar på hos oss, har dei kanskje ikkje alle rett på politisk asyl, men det må og bør vera ein låg terskel å gje opphald på humanitært grunnlag. Me er jo eit land som rosar oss av å byggja samfunnet på humanitære verdiar.

Frå ein kristen synsvinkel (ein gong var me eit kristent land) er det å ta godt imot framande som søkjer tilflukt hos oss, avgjerande. Gud vurdere og dømer folk og nasjonar etter korleis dei handsamar sosialt vanskelegstilte og flyktningar. Når det endelege rekneskapet snart skal gjerast opp, skal Jesus sei til dei på si høgre side: "Eg var framand, og de tok imot meg! Gå inn til min fars glede. " Og til dei på venstresida: "Eg var framand, og de tok ikkje i mot meg! Gå bort frå meg de som gjorde urett til den evige elden som er laga til åt djevelen og hans englar." Så høgt vurderer Gud ein flyktning.

At me tek imot kvoteflyktningar er bra, men neppe strålande. For det første er det ikkje mange av dei, og for det andre plukkar me dei ut etter kriterium som kan tena oss sjølve. Gamle og sjuke har liten sjanse for å koma til Noreg sjølv om dei har sete i flyktningeleirar aldri så lenge. Her er det dei nasjonale eigeninteressen som rår grunnen.

NLM og kyrkjelyden, kor går vegen?

Eg merkar meg at generalsekretær i NLM, Ola Tulluan, ikkje vil at organisajonen skal verta eit kyrkjesamfunn. Grunngjevinga for dette er at NLM er lågkyrkjeleg og har historisk sett distansert seg frå alt embetsstyre i Guds kyrkje. NLM har frå starten av forfekta det allmenne prestedøme og eit nådegåvebasert tenestemønster. Den ideologiske plattforma for dette synet er å finna i Ludvig Hope si bok "Kyrkja og Guds folk". Der skriv han at kyrkjesamfunna og organisasjonane berre er ytre stillas som me står på når me byggjer den sanne kyrkja. Den sanne kyrkja er dei atterfødde, dei som verkeleg trur, og ingen veit sikkert kven dei er, berre Jesus. Dette synet på kyrkja har med organisasjonen si sjel å gjera.


Det er ikkje å stikka under ein stol at denne teologien utvikla seg i ei tid då presten var embedsmann både i det verdslege og åndelege regimentet på ein heilt annan måte enn tilfelle er det i dag. Det er lett å semjast om at prestane på 17 og 1800-talet representerte ei uheldig samanblanding av verdsleg og åndeleg makt i Noreg. Det er også ei kjennsgjerning at mange av desse prestane kom frå embedsmannsfamiliar og hadde lite føling med vanlege folks kvardag, og det kunne vera så som så med det åndelege livet hos dei. Mange var opplysningsmenn som hadde lite syn for å forkynna evangeliet til frelse for syndarar. Potetprestane kjenner me alle til. Likevel var det på denne tida også mange ekte kristne prestar, særleg mellom dei som vart berørte av Gisle Johnson si undervisning. Dei vart berarar av vekkjing i bygd og by.

Men også lekmannsrørsla med all si vekkjingskraft sto i ein politisk kontekst. Det er ingen grunn til å stikka under ein stol at framveksten av denne rørsla fall saman med den folkelege "opprøret" mot embedsmannsveldet generelt som voks fram på 1800-talet. Det var vanleg å vera lekmann og venstremann.

Men no trur eg NLM gjer ein alvorleg feil: dei let fortida styra framtida. Som kristne er me ikkje bundne til det som hende i fortida, men kun til Gud og hans ord, og i Bibelen finn me lett ut at kristenflokkane på kvar stad skal organiserast i kyrkjelydar med "heilage, tilsynsmenn og kyrkjelydstenarar" for å sitera Paulus i Filipparbrevet 1,1. Eg kan ikkje med min beste vilje sjå at dette skulle tyda å venda attende til ei eller anna embetsmannstenkning som tilhøyrer ei fjern fortid. Det er snakk om at flokkane får rett til å kalla og innsetja sine eigne hyrdar og diakonar, noko som frikyrkjene har gjort i mange, mange år utan at det har ført til noko embetsmannstenkning i det heile. Dersom NLM vil følgja Bibelen, blir det enkelt.


Når medlemmer NLM ikkje lenger kan gle seg over medlemskapen sin i Den norske kyrkja (og eg har skjøna at Ola Tulluan er ein av dei), må dei, for å følgja Guds ord, finna seg eit nytt kyrkjelydsfellesskap, men det vil ikkje NLM gje dei innafor sine ramer. Derimot ligg det an at organisasjonen skal kunna gje "utbrytarane" ei slags kyrkjeleg ryggdekning. Eg er redd at dette vert uklårt, og at det blir å ri fleire hestar samstundes. Det kan ikkje gå bra. Den lokale kyrkjelyden er av Gud, og det som er av han, vil alltid vinna fram. Og mitt råd til NLM - folk som vil gå med Gud i denne saka: finn fram til kvarandre lokalt, meld dykk ut or Den norske kyrkja og etablerer eigne små frie kyrkjelydar med valde hyrdar og eigen sakramentforvaltning. Så kan de tilhøyra NLM like mykje som før, men de styrer dykk sjølve, slik som NLM i alle år har tilhøyrt Den norske kyrkja, men styrt seg sjølv. Lukke til.

Tid for å søka overhyrden

I dag er det bøn og faste. Det er så mange behov i kyrkjelyden som som eg ikkje kan møta på ein god måte ut frå eigne forutsetningar. Eg må søkja Gud både for meg sjølv og for dei av medlemmene som slit. Og etterkvart som det kjem fleire til, jo fleire utfordringar melder seg. Slik er det å vera hyrde. Då er det lett å spora av og få det så travelt at ein taper seg åndeleg. Det har ingen glede av. Difor må eg disiplinera meg og søka overhyrden. Det har eg stor glede av. Han er så inderleg god, og eg veit at når eg ber, vert det opna ein veg for Jesus til dei eg ber for. Det er godt å vita.



Snakka med Iqbal i går. Svigerfaren Arshad, som har fått ein leukemidiagnose, blir gradvis dårlegare. Situasjonen i Pakistan er no så usikker på så mange vis at me har bestemt oss for å utsetja reisa dit inntil vidare. Det blir nok eit vonbrot for dei der nede.



Eg vil be alle lesarar om å be for Arshad og familien, og då særleg Salomi, kona til Iqbal som ikkje har høve til å vera hos faren på hans siste reis, om då Herren ikkje reiser han opp.

Kristne i Pakistan er svært usikre på kva som skjer no etter at president Musharaff er gått av. Dei er svært diskriminerte og trakasserte frå før, og er no redd for at ting skal bli enno værre. Underleg at ei så stor gruppe menneske i eit land kan vera så rettslause utan at andre lands styresmakter finn det interessant i det heile.

Me må be for våre kristne søsken i Pakistan. Dei treng Jesu nærvær og vern kontinuerleg.