"Adam, kor er du?"

I skyminga på syndefallsdagen kom Gud Herren til menneska i hagen, men ingen var å sjå. Redde hadde Adam og Eva gått og gøymt seg for han som dei så langt hadde elska over alt. No såg dei på han som eit trugsmål.

Og slik har det vore mellom menneska etter denne dagen. Me bryt Guds bod dagleg, og skubbar Gud bort frå oss så godt som me kan. Vil ikkje møta han, fordi me er redde for lyset, redde for å bli avslørte. Og så er me blitt så glade i synda. Den gjev oss ei narkotisk nyting, og som einkvar narkoman, stivheld me på rusen sjølv om han undergrev liva våre og fører oss mot den evige død, og utan å sjå at den nytinga Gud gjev oss er mykje større enn den me kan få ved å eta ”forboden frukt”.  

Gud visste godt kor Adam var. Ingen kan skjula seg for Gud. Likevel spurde han: «Adam, kor er du?» Han tvingar seg ikkje inn på oss menneske. Han kallar oss fram. Fridomen er heilt grunnleggande i kristendomen. Dersom eit menneske går evig fortapt, er det fordi det har valt å leva livet utan samfunn med Gud. Berre difor.  

Det går eit kall frå Gud i dag til alle menneske, eit kall etter å gje seg til kjenne, eit kall etter å koma fram frå gøymeplassen sin, eit kall til frelse og fellesskap. Alt som me har gjort galt, har Jesus Kristus betalt for. Vegen til Gud er open for alle.  

Grunntankar i Romarbrevet XXI. Kap. 6,1-11. Nøkkelen til eit liv i siger

Kva skal vi då seia? Skal vi halda fram i synda så nåden kan bli så mykje større?  2 Langt ifrå! Korleis kan vi som har døydd bort frå synda, framleis leva i henne?  3 Eller veit de ikkje at alle vi som vart døypte til Kristus Jesus, vart døypte til døden hans?  4 Vi vart gravlagde med han då vi vart døypte med denne dåpen til døden. Og slik Kristus vart oppreist frå dei døde ved sin Fars herlegdom, skal vi òg vandra i eit nytt liv.  5 Har vi vakse saman med Kristus i ein død som er lik hans, skal vi òg vera eitt med han i ei oppstode som er lik hans. 6 Vi veit at vårt gamle menneske vart krossfest med han, for at den kroppen som er underlagd synda, skulle gjerast til inkjes og vi ikkje lenger skulle vera slavar under synda.  7 For synda har ikkje lenger nokon rett over den som er død.  8 Men er vi døde med Kristus, trur vi at vi òg skal leva med han.  9 Vi veit at når Kristus er oppreist frå dei døde, då døyr han ikkje meir, for døden har ikkje lenger makt over han. 10 Døden han døydde, den døydde han for synda, éin gong for alle, men livet han lever, det lever han for Gud. 11 På same måten skal de rekna dykk som døde for synda, men levande for Gud i Kristus Jesus. 

Avsnittet startar med eit retorisk spørsmål. Blir nåden større dersom me syndar meir? Og bør me difor synda mykje så nåden kan bli kjempestor og Gud få meir ære fordi han får meir å tilgje og dermed får syna enno meir av sin godleik? 
Svaret er opplagt. Alle som er blitt fri frå synda, kan ikkje lenger leve i henne og dyrka henne. Nei, dei hatar henne og skyr henne som pesten. Sanninga er at synda har ein svært øydeleggande effekt på liva våre, og når me syndar, fjernar me oss i realiteten frå Gud, og me vanærar han som har skapt oss og som gav  oss Sonen sin for å frelsa oss frå synda. 
For å ta ein enkelt døme: Alle som har hatt ein stygg sjukdom og er blitt friske att med hjelp av flinke legar, prøver ikkje å påføra seg meir sjukdom etterpå for at legane enno betre skal få syna dugleiken sin og slik få større ære. 
Saka er: Dei som anerkjenner synda og lever i den, kan ikkje samstundes leva som frelste menneske, for frelse betyr fridom frå synd, skuld og skam. 
Her er dåpen sentral. Den som blir døypt, blir døypt til Jesus og hans frelsesverk. Dåpen koplar oss til Jesus Kristus og bringer oss inn i Gud,  over frå eit liv under synda si makt og kontroll  og til eit liv under Guds makt. og kontroll. 
Det er viktig å forstå dette rett. Synda er på ingen måte død i ein kristen. Men derimot er ein kristen død frå den synda han eller ho kjenner på i kropp, sjel og sinn. Når nokon døyr, blir dei skilte frå dei levande. Når me av Gud er erklærte som døde frå syndene våre, er me i hans augo 100% skilt frå dei. Er ikkje dette strålande? Klarar du å sjå deg sjølv med Guds augo? Han ser på deg som heilt og fullt skilt frå dei syndene du har gjort og dei syndige lystene og kreftene som du kjenner på i kroppen din. Og når Gud reknar deg som totalt skilt frå synda di, skal du også få lov å rekna slik. Og Paulus skriv om oss som er døypte: Så skal me då rekna oss som døde for synda, men levande for Gud i Kristus Jesus, vår Herre. 
Det er heilt håplaust for oss å forbetra liva våre ved å gå hardare inn for kristendomen. Det fører til religiøsitet, fariseisme og frustrasjon. Nei, me kan berre bli fromme  og gode kristne ved å rekna oss som døde frå alle synder og syndige tendensar og ved å sjå på oss sjølve som perfekte, heilage, reine, elskverdige  og ustraffelege, ja som menneske som alt er komen i mål.  Då taper det vonde dominans i liva våre, og det begynnar å renna velsigning frå oss ut til menneska me har rundt oss. 

Bøn: Heilage Ande! Kom og opna augo våre slik at me kan sjå på oss sjølve slik som Gud vår Far ser på oss. Takk at du ved dåpen har kopla oss på Jesus slik at me  fritt kan nyta alle hans rikdomar og gåver dersom me ønskjer det, og hjelp oss inn i den  åndelege flytsona. Amen! 

Grunntankar i Romerbrevet XX. Kap 5,15-21. Indrefilèten i kristendomen

15 Men det er annleis med nåden enn med fallet. På grunn av fallet til den eine måtte dei mange døy, men Guds nådegåve er så uendeleg mykje større: Ho blir gjeven i rikt mål til dei mange på grunn av nåden frå det eine mennesket Jesus Kristus. 16 Og det er annleis med gåva enn med den synda som den eine gjorde. For dommen over eitt menneske førte til fordømming, men nådegåva førte til frikjenning, endå det var mange som hadde falle. 17 Døden fekk herredøme fordi eitt einaste menneske fall. Kor mykje meir skal då ikkje dei som tek imot Guds store nåde og rettferdsgåve, eiga livet og få herredøme ved den eine, Jesus Kristus.
    18 Difor: Slik som ein manns fall vart til fordømming for alle menneske, slik fører ein manns rettferdige gjerning til frikjenning og liv for alle menneske. 19 Slik dei mange vart syndarar fordi det eine mennesket var ulydig, skal no dei mange stå rettferdige fordi den eine var lydig. 20 Lova kom til så fallet skulle bli stort. Men der synda vart stor, vart nåden endå mykje større. 21 For liksom synda fekk herredøme ved døden, skal nåden rå gjennom rettferda og gje evig liv ved Jesus Kristus, vår Herre.

Gud hadde bestemt at Adam skulle regjera på jorda  på hans vegne og vera konge over alt og alle. Men då han valde å tru på djevelen og ikkje på Gud, var fallet eit faktum.Synda kom inn i menneskeslekta, og med synda kom døden som trengte gjennom til oss alle fordi me alle synda. Bibelen lærer oss at me er personleg ansvarlege for gjerningane våre, og når me vel feil, kan me ikkje skulda på andre enn oss sjølve. Sanne og ærlege må me innrømma feila våre. Det er den sjansen Gud har gjeve oss med tanke på evig frelse. 

Adam drog oss alle med seg i sitt fall, og som hans etterkomarar, deler me lagnad med han. Me kan tenkja oss Adam som ein lokførar som førte toget sitt inn på feil spor, og så lenge me sit på toget hans, kjem me fram til feil destinasjon. 

Korleis skal me koma fram til rett stasjon? Korleis kan me koma til Gud?
Svaret er enkelt: Ved å byta tog. Me må over på Jesustoget.  

Jesus var den andre Adam, den nye Adam, heile menenskeætta sin nye konge, Messias, den levande Guds Son, om du vil. Der Adam valde feil, valde Jesus rett. Han la seg aldri inn under djevelens tvang. Derimot oppfylte han alle Guds lover og sigra over djevelen på vegne av oss alle, og dersom me overgjev oss til han, kjem me oss inn på hans tog som vil bringa oss trygt fram til Guds himmel, samstundes som me er hos Gud med liva våre, for Jesus er Gud, eitt med Far. Kva kostar billetten? Ingenting. Jesustoget er gratis. Gratis transport til himmelen med full forpleining. Guds frelse er ei gåve som du og eg kan ta imot utan vederlag. Den blir rekt fram til oss gjennom Guds ord, dåpen og nattverden, og blir teken imot ved at me trur, trur at Jesu fullbrakte verk på krossen gjeld for akkurat slike som oss, slik som me er. Gjer du det?

Synda vart påført oss som ein tvang. Det er ingen fridom hos djevelen. Berre tvang. Han okkuperer menneska med list, løgn, trugsmål og redsle. Men Jesus er ein sann fridomshelt. Der han går fram, må djevelen vika. Men Jesus tvingar ingen inn i sitt følgje. Alle får fritt tilslutta seg han og hans rike. Han kallar oss ut og seier "Følg meg!" Så får den enkelte av oss ta opp hansken, eller krossen som han uttrykker det, og gje oss i hans følgje mot himmellandet, om det er det me vil.

Når du sit på eit tog, blir du flytta fram gjennom terrenget av ei kraft som ikkje er di eiga. Slik er det med alle som er kristne. Dei er på Jesustoget og blir flytta framover av Guds kraft, dei kan berre setja seg godt til rette med beina på bordet og nyta turen. Dei ruler skikkeleg. Dei har fått herredøme, les me. Over kva? Over synda og alt som vil hindra dei i å nå fram til Gud.

Frikjent av Gud, rettferdiggjort for Jesu skuld, det er hjarta i Guds evangelium. Tru Guds frelse, og du har Guds frelse.

Grunntankar i Romerbrevet XIX. Kapittel 5, 12-14. Adam og du.

12 Difor, liksom synda kom inn i verda ved eitt menneske, og døden saman med synda, slik nådde døden alle menneske fordi dei alle synda. 13 Også før lova var det synd i verda. Og endå synda ikkje blir rekna som synd der det ikkje er noka lov, 14 rådde likevel døden frå Adam til Moses, også over dei som ikkje hadde gjort noko lovbrot slik som Adam. Adam står her som eit bilete på han som skulle koma.

http://www.mediafire.com/listen/nanyb8yo2bbyzm7/24.oktober_2013._Adams_fall.WMA

Adam var det første av alle mennesker. Han var skapt i Guds bilete, og var fullkomen som Gud. Guds tanke og idè med Adam var at han skulle representera Gud i verda, vera konge og styra på Guds vegne over skaparverket.  Dette skulle han gjera, saman med kona si Eva, i nært samarbeid med Gud. Difor kom Gud til dei kvar kveld i hagen der dei budde og verka, for å ha fellesskap med dei og drøfta saker og ting. 

Adam var eit fritt menneske. Han hadde berre èin begrensning: Han måtte ikkje eta av treet som kunne gje kunnskap om godt og vondt. Dette treet hadde Gud planta i hagen med tanke på menneske sin vekst. Det vonde hadde kome inn i verda gjennom djevelens fall og nedgradering. Fordi han hadde gjort opprør mot Gud, hadde Gud kasta han ut av himmelen saman med alle dei englane som støtta han. Dette er dei demonane me kan møte i verda i dag. Det er mange av dei.  Djevelen var i Guds hage, og Gud hadde bestemt at han skulle overvinnast av menneske, den edlaste av alle skapningar. Korleis? Ved at dei avviste det vonde og valde det gode då dei møtte det vonde som eit alternativ. Kva er det vonde? Det er opprør mot Gud og hans ord. Gud hadde sagt: Ikkje rør frukta på det treet. Då var det det gode. Det vonde var å bryta bodet og eta av det likevel. Gud hadde tenkt at menneske ved å halda bodet skulle overvinna det vonde. Då ville djevlen der og så ha blitt kasta i eldsjøen, og menneske herleggjort. Men det gjekk ikkje slik. I staden for å vera lydige mot Guds bod, trudde menneska på djevelen sine løgner og åt av treet. Slik kom synda inn i verda, og med synda kom sjukdom, veikskap og død, mørke krefter som rir oss som ei mare kvar dag.

Men galdt ikkje Adam sitt fall berre Adam? Nei, det gjorde ikkje det. Adam var som Guds bilete erklært til å vera konge over alle som kom etter han. No er det slik med kongar at det dei bestemmer seg for er representativt. Dei dreg alle undersottane sine med seg i dei vedtaka som dei fattar. Dersom vår konge bestemmer at me skal gå til krig mot Sverige, så er du og eg også i krig mot Sverige, og me kan ikkje velja oss ut av krigen. Slik også med Adam. Han bestemte på vegne av oss alle å følgja djevelen og ikkje Gud, og dermed vart me alle allierte med djevelen. Korleis merkar me det? Ved at me opplever Gud som ein fjern person, at me held oss på avstand frå han, ved at me har lyst å synda, ved at me faktisk også syndar mot Guds bod  både seint og tidleg i tankar, ord og gjerningar. Gjennom Adams fall vart me alle djevelens barn. Skulle me frelsast frå dette her, måtte det koma ein ny Adam, og det skal me snakka meir om i neste andakt.

Grunntankar i Romarbrevet XVIII. Kap 5,6-11

http://www.mediafire.com/download/5tcdty4yg8jheqa/Romarbrevet_5%2C6.-11_Hjarta_i_kristendomen.WMA

 6 Medan vi endå var hjelpelause, døydde Kristus for ugudelege då tida var inne.  7 Knapt nok vil nokon gå i døden for ein rettferdig mann – endå det kan vel henda at nokon vågar livet for ein som er god.  8 Men Gud viser sin kjærleik til oss ved at Kristus døydde for oss medan vi endå var syndarar.  9 Når vi no har vorte rettferdiggjorde ved Kristi blod, kor mykje meir skal vi ikkje då ved han bli frelste frå vreiden! 10 Medan vi endå var fiendar, vart vi forsona med Gud då hans Son døydde. Når vi no er forsona, kor mykje meir skal vi ikkje då bli frelste ved hans liv! 11 Ja, ikkje berre det, men vi er glade og stolte i Gud, ved vår Herre Jesus Kristus, han som har gjeve oss forsoninga.


Knapt noko avsnitt i Bibelen skildrar Guds frelse så klart som dette. For det første: Kristus døydde for hjelpelause og ugudelege, for dei som ikkje kan frelsa seg sjølv, og  for dei som ikkje vil bli frelst, dei ugudelege. Det var eit slikt klientell Jesus vart sendt til. Det var ikkje slik at folk berre lengta etter at det skulle koma ein frelsar. Nei, det hadde ingen interesse i det, og det har det ikkje enno. Den gongen han kom, krossfesta dei han. Det ville folk på ein eller annan måte ha gjort i dag også. Kvifor? Fordi Jesus kallar oss  til å følgja seg og underlegga oss sin autoritet. Det har me ikkje talent til. Me er  ugudelege, noko som betyr at me vil vera våre eigne herrar, og me ønskjer ikkje meir innblanding frå Guds side enn at han hjelper oss når me har det vanskeleg.

Me skulle tru at Gud irriterte seg sånn over slike kvalme haldningar at han gav oss heilt på båten. Men han gjorde ikkje det. Han elska oss så høgt at Kristus døydde for oss medan me enno var syndarar, dvs medan me enno hadde denne motviljen og arrogansen i oss som pregar så mange menneske i møte med evangeliet. Det er sterkt. Gud elskar rett og slett dei arrogante, og han døydde for fiendane sine, dei som ikkje vil ha noko med han å gjera, dei som sørgde for å krossfesta han då han vart for nærgåande. Og her ser me Guds fabelaktige suverenitet: Han går rett og slett inn og frelser mordarane gjennom mordet. Det er dette som ikkje noko menneske kunne finna på, dette er Guds visdom.

Gud kallar fiendane sine til omvending og tru. For ingen kan med sin arroganse koma inn i himmelriket. For å ta imot frelsa må folk bøya seg, audmjuka seg og angra på overlegenheiten sin, leggja han bort, kalla på Jesus og be han om godt vær. Det ser me tydeleg i Paulus sitt liv. Han forfølgde dei kristne, men måtte bli skikkeleg audmjuka før han kunne bli lukka inn i Guds fellesskap. Men då han gav opp motstanden, angra styggedommen sin og tok avstand frå sitt tidlegare liv, vart han rettferdiggjort, frikjent av Gud og Guds barn av nåde, alt for Kristi skuld, alt på hans rekning. Det er mønsteret for alle. Slik blir me rettferdige for Gud. 

Når no dette er på plass, skriv apostelen her at me enno meir ved han, altså Jesus, skal bli frelst frå vreiden. Kva tyder dette? Jo, når Jesus ved sin død forsonte oss med Gud slik at me kan ha samfunn med han her på jorda, må han enno meir med sitt liv frelsa oss frå den evige domen og få oss inn i himmelriket. Då Jesus sto opp frå dei døde, vant han det evige livet, ikkje berre for seg sjølv, men for alle som trur på han. Den truande har kopla seg på den oppstadne og levande Jesus med alt det som Jesus er og har. Og han gjer oss så trygg på Guds venskap at me tillet oss å vera både glade og stolte. Når me veit at alt er OK mellom oss og Gud, og at Gud reknar oss som rettferdige menneske, blir me veldig avslappa. Me blir glade barn som ikkje krev noko, men berre kosar oss saman med vår himmelske far, han som me ser opp til og beundrar fordi han har fiksa opp i alle problema våre. Me er skikkelege pappajenter og gutar.

 

Under i Egypt

Grunntankar i Romerbrevet XVII, kap.5,2-5

 2 Gjennom han har vi òg ved trua fått tilgang til den nåden vi står i, og vi er stolte over håpet om Guds herlegdom.  3 Ja, ikkje berre det, vi er òg stolte over lidingane. For vi veit at lidinga gjer oss uthaldande,  4 og den som held ut, får eit prøvd sinn, og den som er prøvd, får håp.  5 Og håpet gjer ikkje til skamme, for Guds kjærleik er aust ut i hjarta våre ved Den heilage ande som han har gjeve oss.

Trua på Jesus gjev oss ikkje berre fred med Gud, men også tilgang til nåden, dvs tilgang til Gud i bøn, og når me kjem til han med det som ligg oss på hjarta, lyttar han velviljug til oss. Og i Hebrearbrevet les me at Gud gjev oss nåde til hjelp i rette tid. Dette er viktig. Me har så mykje på hjarta, så mange behov, så mange saker som me tenkjer på, og me vil gjerne ha svar umiddelbart. Men hos Gud er det noko som heiter "den rette tid", og han grip inn når han ser det gagnar oss og Guds rike best. Men enno viktigare er dette: når me kjem til han i bøn,  ber han oss om å vera stille slik at han kan dela med oss det som ligg han på hjarta. For den som flittig brukar bøneretten og lærer seg å vera stille innfor Gud, vil Guds vilje og mål bli stadig viktigare, og ein blir meir oppteken av det som tilhøyrer Gud enn av det som tilhøyrer oss, og hjarta blir meir og meir  himmelvendt, for der oppe, i himmelen, der sit Jesus, frelsaren, ved Fars høgre hand, og håpet vårt er knytt til Han, han som som har sont våre synder,  stått opp frå dei døde og som har fått all makt i himmel og på jord. Han er den som skal føra oss trygt gjennom denne verdas mange farar og heilt fram til seg. Og når han tek oss heim, skal me vera saman med han for alltid. Då blir alt klårt for oss.

Fordi me har dette håpet i Jesus Kristus, kan me tola mange lidingar. Ja, me rosar oss av dei fordi dei fører oss nærare Gud og kalibrerar oss på dei sanne verdiane. Me får eit prøvd sinn, og alt som me ber på i hovudet av tankar og haldningar som berre er høy og halm, brenn opp i lidingsomnen. 

Guds herlegdom er ikkje berre noko som kjem etter døden. Nei, me får smaka han her og no. Når me kallar på Jesus og slepp han inn i livet, blir Guds kjærleik aust ut i hjarto våre ved Den heilage ande. Me kjenner oss så utruleg elska og verdsett, og me registrerer at denne kjærleiken er ufortent og omfattar alle menneske. Ja, fordi han gjer det, tør me å tru at han også er retta mot oss, og alt av sjølvgodheit, rasisme og fiendtlege haldningar blir blese ut av sinna våre. Slik er Guds nåde oppdragande på dei av oss som tek imot han.