Når grunnvollane vert rivne bort

 "Når grunnvollane blir rivne bort,

          kva kan den rettferdige gjera?" Salme 11,4

Svaret på dette spørsmålet kjem eg attende til i slutten av denne teksten.

Uansett kor sterk eit mann er, utan at han har eit godt tak i noko som står fast, kan han ingenting få gjort.  

Når me går, må me ha eit fast underlag å gå på som ikkje gjev etter. Kjem me ut på glattisen, misser me me forfeste og går på rygg.

"Gje meg eit fast punkt, og eg skal flytta verda," sa Arkimedes. Ja, saka er den at også eit svakt menneske kan flytta verda med eit fast punkt. Det er berre om å gjera å skaffa seg eit stort nok moment. 

Me såg det i Miami i helga då ei bustadblokk rasa saman. Når det som heldt blokka oppe svikta, rasa ho saman som eit korthus, og alle som hadde lagt seg for å sova om kvelden i fast forvisning om at dei var trygge, tok feil. Utan å ana noko vart dei dregne med i døden. 

Med jamne mellomrom oppstår det økonomisk krise, og aksjekursane fell som steinar på verdas børsar. Kvifor skjer dette? Fordi dei økonomiske realitetane bak aksjane har forvitra. Då hjelper det ikkje kor dyktige aksjeeigarar og aksjemeklarar er. Dei vert tekne med i raset, og store formuar forsvinn på timar. 

Me skjønar at det å ha gode fundament, sanne, og ikkje innbilte verdiar, er heilt naudsynt på alle livsområder for at ting skal gå bra. 

I krig er sanninga det første offeret, blir det sagt. Det er sant. Då blir det spreidd desinformasjon frå alle hald, og ingen veit kva dei skal halda seg til. Dersom ein rettferdig mann er feil informert, vil han føreta seg feil ting. Det hjelper ikkje kor god og klok han er. 

Sanninga er ein av dei store og viktige grunnvollane i livet. Utan at me har eit sant utgangspunkt, går me oss vill. 

"Kva er sanning?" spurde Pilatus under forhøyret av Jesus. Han visste svaret: Sanninga var at Jesus var uskuldig. Men Pilatus tok ikkje sjansen på å handla på det han visste var sant, og av frykt for folket dømde han Jesus til døden. Du verda kor mange dumme og feil ting folk gjer fordi dei er redde. Pilatus fjerna seg frå sanninga som grunnvoll, og frå den dagen av gjekk det veldig gale for han. 

Jesus sa om seg sjølv: "Eg er vegen, sanninga og livet, ingen kjem til Far utan gjennom meg!" Pilatus visste at Jesus var uskuldig. Hadde han handla på denne sanninga, hadde han i neste omgang forstått at det var noko meir med Jesus enn det han visste: Han hadde forstått at Jesus var den eigentlege dommaren, og at Jesus var den einaste som kunne berga han ut frå den dommen han var under pga sitt skitne og brutale liv. Men han reiv grunnvollen bort under seg sjølv, og ingen kunne seinare hjelpa han. 

Med Jesus kom Gud inn i verda og vart han fundamentet som me alle kan byggja liv og framtid på, det faste punktet Arkimedes etterlyste.  Jesus preparerte frelse for oss alle, ei frelse me kan ta imot som ei gåve. Paulus skriv: "Ingen kan leggja annan grunnvoll enn den som er lagt, Jesus Kristus!" 

Men dersom Kristus vert forkasta av eit menneske, er det ikkje ein ting ein rettferdig person kan gjera for å frelsa han, så lenge han blir i forkastinga.  

Liksom Jesus er sjølve Sanninga, er alle hans ord sanne og gode. Dei lovene han gav oss i Bibelen er fjellfaste og trygge. Held me oss til dei, gjer me livet trygt både for oss sjølve og dei som me har rundt oss. Men den som forkastar lovene hans, riv grunnvollen bort under seg, og kan ikkje reddast av nokon. 

Noreg har alltid sett til Gud, og lovene våre har bygd på hans lover. Det har vore ei suksessoppskrift for nasjonen. 

Men no har me fått ein generasjon med leiarar som ope og skamlaust forkastar Guds lover som fundament for sine eigne liv og for lovverket vårt. Og det slår ut på den måten at dei ikkje berre tillet det som Gud forbyr, men dei vil forby det som Gud påbyr. Slik riv dei grunnvollane bort under seg sjølv og samfunnet. Kva i all verda kan dei rettferdige gjera då? 

Fem ting vil eg nemna her: 

Me kan halda oss til Gud og trufast lova og prisa han, studera hans ord og praktisera det i liva våre.

Me kan leggja øyro våre inn til Guds hjarta og lytta til han og la oss leida av han i små og store ting. 

Me kan be, ikkje minst for politikarane våre, og at dei skal bli opplyste av Herrens Ande. 

Me kan forkynna, driva misjon, vitna og argumentera.

Me kan planta og byggja nye kyrkjelydar i by og bygd.

Det kan me gjera fordi, og så lenge, me står fast i Kristus og på hans ord, og ut frå vår ståstad kan me byggja plattformer under beina på på stadig nye menneske som er begynt å kjenna seg svimle, eller som allereie har kollapsa. 

Eksisterer normalitet i normkritikkens tid?

 Normalitet  kjem av ordet norm.

Ei norm er ein standard, og ein standard brukar me når me skal vurdera om noko held mål her i verda. Utan standardar er me heilt hjelpelause.

Lengda på ein meter har ein heilt spesiell definisjon, likeeins lengda på ein sekund.

På alle livsområder har me normeringar, standardar som gjer at me kan gjera gode og sikre mål, og ta rette val. Utan normer og standardar kan me ikkje tenkja objektivt, og me kan ikkje forstå kvarandre rett. Det er lett å forstå når det gjeld mål og vekt, men betydeleg vanskelegare når det gjeld moral.

Men det moralske har i det lange løp større betydning for liva våre enn det fysiske. Difor er det ikkje bra at dei moralske standardane som det ein gong var konsensus rundt ikkje lenger blir godkjende av dei som gjeld for å vera noko i dette landet.

I mange hundre år var dei ti boda i Bibelen normerande for nordmenn flest, og dei var retningsgjevande for lovgjevarane våre. Det var t.d. normalt å heidra foreldre, å halda kviledagen heilag, å gifta seg før ein hadde sex, ikkje lyga og stela osv. Desse boda vart sett på som faste og sikre punkt å orientera seg ut frå, og ei slags grunnlov for Grunnlova. Men slik er det ikkje lenger.

I dag blir Bibelen og dei ti boda utsett for utstrekt «normkritikk», som det heiter. Sjølv om det gjeld mange av boda, er det 6.bodet mest utsett, det bodet som seier at du ikkje skal bryta ekteskapet, og då meinest  ekteskapet som ei livslang pakt mellom èi kvinne og èin mann. Det er Guds samlivsstandard, og den einaste arenaen der han hadde tenkt at seksuallivet skulle levast ut.

Men når Guds eksistens blir problematisert, eller når hans meiningar ikkje lenger er relevante eller når nokre hevdar at Gud moderniserer seg og endrar meining i takt med trendsetjarane, ja då vert alle faste orienteringspunkt borte, og ingenting kan lenger karakteriserast som unormalt.

Men i vår tid er det ikkje berre Bibelen og dei ti boda som blir problematisert. Biologien skal heller ikkje lenger ha avgjerande vekt, og då tenkjer eg naturlegvis på dette som handlar om kjønn. Heilt fram til no har me tenkt at vitskapen er objektiv, og at kjønn er bestemt ut frå anatomi og genetikk.

Men priderørsla seier nei, slik er det ikkje. Kjønn er ein sosial konstruksjon og sit i hovudet og ikkje mellom beina. Men saka er jo den at kjønnet er definert i kvar einaste av eit menneske sine 37 billionar celler (dvs. 37 tusen milliardar celler), anten som XX-kromosom, eller som XY-kromosom. Det er faktisk ikkje noko å gjera med det. Det hjelper ikkje kva eit menneske føler at det er. Det finst noko objektivt i ein kvar einaste kropp som bestemmer kjønnet, og dette kan ikkje individet endra.

Likevel er det opplese og vedteke av regjering og storting at kjønn er noko flytande, og at det er opp til kvar enkelt å definera kjønnet sitt, og at  anatomien og genetikken ikkje skal ha vekt i denne saka. Og arme den som seier noko anna. Kva er problemet med dette? Jo, me er begynt å byggja lovverket vårt på løgner, og det ser merkeleg ut til at folk flest tilpassar seg dette. Mange stussar nok,  men finn det klokast å teia still, og særleg etter at Stortinget vedtok ei eiga diskrimineringslov i 2018 som skal sikra at denne måten å tenkja på skal fredast og ikkje bli utsett for kritikk, og den som kritiserer kan bli tiltalt og dømt for «hatsnakk».

Objektivitet er avgjerande viktig både i vitskap og moral. Utan dette kan me ikkje snakka om rett og gale, sant og usant. Men no har priderørsla parkert både moralske normer og objektiv sanning som reiskapar for tanken, og dei har fått regjeringar, små og store forretningsimperier, multinasjonale selskap, nasjonale idrettsforbund og FN med seg på laget. Det må ein kalla suksess.

St.Johannes, den største fødd av ei kvinne.

I dag er det midtsommar og St.Hans, eller "jonsok", som dei gamle sa, som er ei forkorting for "Johannesvaka". Denne dagen har kyrkja i hundrevis av år feira  til minne om at Johannes døyparen vart fødd. Sjølvsagt feira dei dagen i førkristen tid også, men då kristendomen fortrengde dei gamle norrøne gudane, vart også dei gamle festane omdefinerte slik at folk kunne festa som før, men ikkje lenger med blot. No skulle dei tilbe den kvite Krist, og bli kjende med personane rundt han. Johannes døyparen var ein av dei, han som Kristus sjølv karakteriserte som "den største fødd av ei kvinne". 

Kva var så spesielt med Johannes? Kortversjonen er slik: Han vart avla på underfullt vis eit halvt år før Jesus, han var fylt av Den heilage ande heilt frå mors liv, han hadde eit uvanleg nært høve til den allmektige Gud og han var ein profet som bana vegen for Jesus. 

Johannes var den første profeten som hadde stått fram i Israel på 400 år. Han var ein sensasjon. Og kva forkynte han? At alle menneske står ansvarlege innfor Gud med liva sine, at dei difor måtte venda om frå syndene sine, bli døypt og overgje liva sine til Gud. Slik skulle dei få tilgjeving og evig liv. Ein enkelt evangelisk bodskap. 

Men så peika han også framover og sa: "Eg døyper dykk med vatn, men etter meg kjem det ein som er større enn meg, eg er ikkje ein gong verdig til å knyta skoa hans. Han skal døypa dykk med Den heilage ande og eld!" Han snakka om Jesus og den nye tida som skulle koma med han. 

Og Jesus kom, vart døypt av Johannes og i dåpen sjølv døypt med Anden og utrusta med kraft til dei enorme gjerningane som han var sendt til å gjera. Under og teikn kom til å prega kvar dag av livet hans, før alt kulminerte med han døydde for våre synder og stod opp til vår rettferd. 

Denne soga er så stor og forunderleg at me blir aldri trøytte av å snakka om henne. Dette er den store forteljinga i vår historie, den som knyter oss til ei lys og strålande framtid saman med Gud. 

Kva er det me feirar i dag? Når me brenn bål, skal me tenkja på den Guds eld som brann i dei gamle profetane i Bibelen, i Johannes, i Jesus, i apostlane hans og som Jesus vil tenna i kvar enkelt truande. 

Bibelen lærer oss at Jesus ved trua bur i hjarto våre. Det er ei mektig sanning. For kva gjer han i oss? Han fyller oss med sin Ande og med himmelens kraft og kjærleik slik at ein kristens liv likar på Hans liv som kom frå himmelen for å frelsa oss.

I den nikenske trusvedkjenninga heiter det at Anden går ut frå Faderen og Sonen.  Anden er utgåande. Det skjer kontinuerleg, og bur Kristus i deg, går Anden ut frå han og fyller deg, ikkje berre til randa, men det renn over og du blir til ei velsigning for dei du har rundt deg. "For frå deira liv som trur på meg skal det renna elvar av levande vatn," sa Jesus, "han snakka om den Anden dei skulle få som trur på han, for Anden var enno ikkje komen." 

Men Anden kom. Det skjedde på pinsedagen. No er han her og utrustar Jesu vener med forunderlege gåver, og han leier det store misjonsarbeidet. Kjenner du han? Erfarer du han? Dersom dette er ukjent for deg, kan det vera at du må venda om til Kristus på nytt i dag og be om at han skal gje deg og fylla deg med Anden og halda fram med det til din siste dag. Det er hans glede og din fødselsrett. 

Har Pride monopol på kjærleiken?

 Kjærleiken er inga ny oppdaging, og slett inga ny oppfinning.

For saka er den at dersom ikkje kjærleiken hadde vore så sentral i ei gamal bok (Bibelen), hadde ikkje omgrepet i særleg grad vore kjent i vår tid. Ingen plassar blir kjærleiken så høgt prist som i Bibelen, og det sjølv om dei homofile organisasjonane og Pride-rørsla gjev inntrykk av at det er DEI som har funne opp alt saman. Og det ser ut til at dei har lukkast. Dei har teke eigarskap til saka, og nyttar høve til å omdefinera kjærleiken til  «kjærleik er kjærleik», utan å reflektera nemneverdig over gehalten i ein slik banalitet. Det rare er at halve verda syng med på det same refrenget, og slik gjer seg mykje dummare enn dei er.

For i motsetnad til Pride-rørsla er kjærleiken i Bibelen omtalt både nyansert og presist. Her er det ikkje berre snakk om erotisk kjærleik, men om nestekjærleik, kjærleik mellom foreldre og barn, mellom vener og mellom menneske og Gud.

For sjølv om Pride snakkar om mangfald og solidaritet, er det den erotiske kjærleiken, som er i fokus, og mantraet deira er at "alle må få elska dei dei vil".

Men dette er alt for svakt, og strengt tatt ei utholing av kjærleiken. For Bibelen påbyr rett og slett alle å elska alle, ikkje berre dei ein føler oss emosjonelt tiltrekt mot. Ja, Jesus påbyr oss i Bergpreika til og med å elska fiendane våre. 

Aldri har eg sett dette perspektivet omtalt frå dei homofile sine organisasjonar. Det er totalt utanfor deira interessesfære. 

Sjølv om dei på denne måten både innsnevrar og utarmar kjærleiken, har dei på forunderleg vis klart å oppnå monopol på å snakka om han. Det er ikkje mindre enn eit ran, og med tanke på rikdomen som er i dette omgrepet, er det ein skandale at desse menneska har blitt hylla som kjærleikens apostlar. For det er dei ikkje. At dei derimot er den seksuelle nytinga sine apostlar, er det ingen tvil om.

Kjærleiken tilhøyrer Gud. 1. Korintarbrev 13 er med rette kalla «kjærleikens høgsong», og alle som ønskjer å læra kva kjærleiken er og korleis han ser ut, bør studera dette kapitelet skrive av ein mann som levde i frivillig sølibat. Det har ikkje hemma han i denne saka, og det han skriv ligg himmelhøgt over alt som vert produsert av prosa frå dagens seksualprofetar, og i motsetning til det desse skriv om kjærleik, vil apostelen Paulus sine ord leva vidare og aldri døy ut.

Eg vågar å påstå: Dei homofile sine organisasjonar har stole kjærleiken frå oss, og no er tida komen då me berre må ta han attende. For kjærleiken handlar ikkje om lyst, men om å setja andre sine behov framfor sine eigne, rett og slett om å leva eit sjølvoppofrande liv, og det er noko ganske anna  enn alt det som no bli presentert som kjærleik, fenomen som Bibelen beskriv som hor, utukt og usømeleg åtferd.

Når døden blir feira i Buenos Aires gater

Eg trudde aldri eg skulle bli vitne til ei slik feiring som me før helga såg i Buenos Aires gater etter at argentinske kvinner vart sikra rett til fri abort fram til veke 14 i svangerskapet. Det gav meg ei  merkeleg kjensle. Går det an å feira retten til å ta livet av små barn på ein slik måte? Er ikkje denne saka av ein slik karakter at det hadde vore meir høveleg med ei ganske stillferdig markering? 

Men jublande kvinner gjev oss heldigvis ikkje heile bilete. Det var mange som gret også av fortviling og sorg, og det er nok den reaksjonen som best reflekterer alvoret i denne saka. 

Kvinnene feira nok retten til å kunna bestemma over sin eigen kropp, som det heiter. Men i røynda feira dei retten til å bestemma over liv eller død for barna sine kroppar. Ikkje noko mindre. Og det er lite å feira, for alle barn som er unnfanga fortener å få leva, og liva deira burde vore effektivt verna av lovverket. 

I Jesaja 28,15-18 står det at dei som gjer pakt med døden søkjer ly i løgn og gøymer seg bak svik. Dommen over desse skal fellast av "hovudhjørnesteinen" for det nye templet, som er Jesus. Han vil gjera rett til målesnor og rettferd til vektlodd. Hagl skal feia bort det ly som løgna gjev, og vatn skal oversvømma gøymeplassane. Pakta med døden skal opphevast og avtalen med dødsriket skal ikkje stå ved lag. Når flaumen kjem strøymande, skal dei som har vedteke desse lovene (og det gjeld i alle land), trakkast ned. 

Slike ord frå Bibelen skulle vera sterke nok for eitkvart parlament til å snu og oppheva abortlovenen sine før Herren grip inn. For det skal skje. 

Er me på veg mot 18 vekers grense for sjølvbestemt abort i Noreg?

Ting kan tyda på det. Unge Venstre ønskjer denne nye grensa. SV har vel alt programfesta ho, og sterke krefter i Arbeidarpartiet vil også dette. Kor FrP står veit eg ikkje heilt. For oss kristne er dei lite å stola på, desverre. 

Dersom me får ei raud regjering etter valet i 2021, er eg redd at abortgrensa vert flytta til veke 18. Det vil i så fall vera ei enorm brutalisering. Det er ille at me har sjølvbestemt abort i det heile tatt her i landet, Gud hatar det. Og dersom grensa vert flytta lenger ut i svangerskapet, vil fleire liv gå tapt, og me normaliserer drap av barn enno meir enn me alt har gjort gjennom gjeldande lov. 

Argumentet om at "kvinna må ha rett til å bestemma over sin eigen kropp", har sjølvsagt ingen validitet. For det er ikkje kvinna sin kropp som vert splitta opp her, men barnets kropp. 

Eg ser ingen annan mulighet for å hindra dette å skje enn å stemma på KrF, og slik sørga for blått fleirtal i Stortinget. Eg er redd at Høgre utan KrF vil dreia i liberal retning saman med Venstre, og då ser eg ikkje korleis dette skal kunna stoppast politisk. 

 Og så får me be om at Gud intervenerer i landet vårt og vekker oss opp åndeleg og moralsk, at han auser Anden over si kyrkje og sender ein ny dag over Noreg. 

 

Olsoksdagen

I dag er det Olsok, og 990 år sidan slaget på Stiklestad, eit slag som enda med tap og død for kong Olav Haraldson, men med siger for den kristne trua i Noreg. Me har god grunn til å markera denne dagen, og kanskje tillike feira han. Før i tida feira folk Olsok (Olavsvake) og brende bål som på St. Hans. Men no veit folk knapt kva Olsok er. Berre Stiklestadspelet og Olavsdagane i Trondheim held denne viktige delen av soga vår levande. 

Noreg si historie som stat fell forresten nøye saman med kristendomen si historie i landet. Det kan ikkje vera feil å seia at det var den kristne trua samla oss som nasjon, og som var sjølve krafta og limet i nasjonsbygginga. Me må ikkje gløyma at det var kong Olav som innførte Kristenretten i Noreg, dei første lovene som bygde på kristen tru, sed og skikk. Det skjedde i 1024 på Moster. Me som bur i Sunnhordland har sanneleg noko å vera stolte av der. 

Og Gud har tent oss godt alle desse åra, og nasjonen har vakse seg sterk. Likevel er har trua blitt sveikka. Kvifor snu ryggen til Gud no?

Dette er ein dag til omtanke. Kva vil skje med nasjonen no når færre og færre nordmenn trur på Jesus, og lovene hans ikkje lenger er styrande for landet vårt? Kan Noreg i lengda overleva noko slikt?

Kva skjedde på Stiklestad? Olavs hær av leigesoldatar og "lause fuglar" tørna saman med ein veldig bondehær leia av hovdingen på garden Egg i Trøndelag, Kalv Arneson. Dei som stod Kalv nærast  var Tore Hund frå Trondenes og Hårek frå Tjøtta. Alle desse tre hadde noko uteståande med kong Olav som dei ville hemna, og dei sikta seg inn på kongen i kampen og bidrog til hans fall.

Bak bondehæren stod kong Knut den mektige. Han var konge både over Danmark og England. Han meinte at Noreg var arvelandet hans, og hadde difor alliert seg med storbøndene som stod Olav i mot. Det var han som hadde væpna dei og skodd dei til kamp, og det gjekk som det måtte gå:  Olav vart drepen.

Olavs død såg ut som eit fatalt nederlag, men denne hendinga kom til å gjera det slik at kristendomen kom til å vinna ein stor siger i landet vårt, og Olav vart Noregs evige konge. Korleis kunne det gå til?

Jo nærare Olav kom sin siste dag, jo djupare vart trua og den kristne forståinga hans. Det å truga folk til å tru på Jesus slutta han heilt med, og i staden samtalte han med folk og satsa på overtyding i staden for tvang. Arnljot Gjelline, ein ovstor mann som hadde slutta seg til Olavs hær, trudde i utgangspunktet på andre enn seg sjølv. Men Olav gjorde eit slikt inntrykk på han at han sa: "No vil eg tru på deg, konge!" Kongen svara då: "Skal du tru på meg, må du tru på Jesus Kristus, den allmektige skaparen, han som eg trur på." Det syntest Arnljot var rimeleg, og så vart han døypt.

Det skjedde mange mirakler rundt kong Olav, både etter at han var død, men også medan han levde. Mellom anna er det fleire vitnemål om personar som vart lækte då han bad for dei.

Ein gong, etter at Olav hadde funne det lurast å flykta til Russland, vart han t.d. utfordra til å be for ein gut som hadde ein halssvulst som truga med å ta livet av han. Guten fekk ikkje mat i seg. I Snorre si store Olavforteljing les me at Olav saumfar svulsten med handa si. Så la han nokre brødsmular i ein kross og bad guten om å ta dei inn i munnen og prøva å svelgja. Guten gjorde som kongen sa, og i same stunda skrumpa svulsten inn og vart borte.

Etter at kongen var død, vart liket hans plassert i eit uthus på ein gard. Ein blind likrøvar fann kongen der, og då han dreiv på med sitt, fekk han kongen sitt blod på nevane, og då han måtte gni seg i augo, fekk han synet sitt attende. 

Dei kloke i vår tid stemplar dette som ei legende. Og det kan det vera, men det kan også vera sant. Me som trur på Jesus og hans nådegåver, har ingen problemer med slike forteljingar. Olav var på denne tida ein mann som søkte Gud med stort alvor. Han gjekk kvar dag til messe, og bad ofte, og sjølv  om kongen hadde store lyter, stilte han seg til Guds disposisjon, og Gud brukte han. 

Etter ei tid på flukt frå kong Knut og jarlane hans, kom kong Olav attende til Noreg for å ta makta attende. Då han nærma seg Stiklestad der slaget kom til å stå, fekk han eit syn. Han såg alle plassar i Noreg der han hadde vore tidlegare. Så utvida synet seg til dei plassane utanfor Noreg han hadde vore før han til slutt fekk også fekk sjå alle dei plassane i verda der han ikkje hadde vore. 

Kongen undra seg over dette synet. Kva kunne det bety? Han visste ikkje. Men i lys av historia finn eg grunn til å tru at Olav på tampen av livet sitt fekk sjå inn i Guds planar for Noreg. Dette landet skulle bringa Kristus og hans evangelium til nasjonane. I mange år var Noreg det landet i verda som i høve til folketalet sende flest misjonærar til framande land og kulturar, og sjølv om dette ikkje er slik lenger no, er det enno mange nordmenn og kvinner som reiser for å tenna Guds lys der heidenskapet sitt mørker enno kviler tungt over folkeslaga. 

Om Olav er død, så lever Jesus, og me som trur på han i dag, gjer det fordi dette landet ein gong vart kristna av ein konge som trass i mange feil og misoppfatningar, elska Jesus og prøvde å følgja han så godt han kunne. 

Me må hugsa på at kyrkja i verda aldri har vore så langt nede åndeleg og moralsk som rundt det første tusenårsskifte. Forfallet i kyrkja var enormt, og svik, mord og hor høyrde til dagens orden blant pavar og prelatar, og elles også. Dersom Middelalderen nokon gong var mørk, så var det då. 

I denne mørke tida er det så at Gud løftar opp ein mann og tenner eit lys i eit lite land langt mot nord, eit lys som nordmenn seinare har bore med seg ut til verda. I dag opplever me at lyset frå Kristus kjem attende til oss. Talet på utlendingar som driv misjon i Noreg er aukande, og det skal me vera glade for. Gud har ikkje gløymt Noreg.